Maciej B. Stępień - Wolnomularstwo i ezoteryka zachodnia: źródła, literatura i Polska Bibliografia Wolnomularstwa

 

POLSKIE KSIĄŻKI O WOLNOMULARSTWIE
KOLEKCJA DRUKÓW ZWARTYCH W UKŁADZIE CHRONOLOGICZNYM

CZĘŚĆ 2
DRUKI NIE WZNAWIANE 1945-2011

Versio continua
159 pozycji

 

data publikacji: 2 marca 2005 r.
 
  ostatnia aktualizacja: 24 marca 2014 r.

 

 

1945

 

 

 

THURSTON Herbert Henry Charles, ks. jezuita (1856-1939)
O masonerii. — Przekład z angielskiego. — London: F[rank]. Mildner, 1945. — 30 s.

UWAGI: Tytuł oryginału: "Freemasonry", London: Catholic Truth Society, 1930. Przekład jednego z mniej znanych artykułów angielskiego jezuity, autora 150 haseł w "Catholic Encyclopaedia" (1907-1914), prac apologetycznych (m.in. do dziŚ wznawianej "No Popery!") oraz studiów nad zjawiskami paranormalnymi. Biografia H. Thurstona wpisana jest do "Oxford Dictionary of National Biography".

 

CEDRO K.
Listy przyjaciela o polskiej YMCA. — Kraków 1947.

 

IVERSON H.C.
The Polish National Lodge No. 534: Souvenir of Centenary Celebrations 12th June 1947. — [London 1947]

 

 

1948

 

 

COPCUTT W.N.
The Polish National Chapter no. 534: 1848 to 1948. — London, 1948.

 

 

1953

 

Historical Sketch of Kosciuszko Lodge No. 1085 Free and Accepted Masons: 1928-1953. — Issued on the Occasion of the 25th Anniversary. — [New York, 1953].

 

STEMPOWSKI Stanisław (1870-1952)
Pamiętniki 1870-1914 / Stanisław Stempowski. — wstęp Marii Dąbrowskiej. — Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1953. — XXIII, 428, [2] s. [12] k. tabl. : 1 faks., fot., portr.; 25 cm.

 

 

1959

 

 

LEWAK Adam Emil (1891-1963)
Masoński rękopis Józefa Wybickiego / Adam Lewak. — Warszawa: [b.w.], 1959. — 115-132 s.; 24 cm.

UWAGI: Nadbitka z "Przeglądu Humanistycznego" 3:1959, nr 4 (13), s. 115-132.

OPIS: Opatrzone komentarzem wydanie rękopisu Wybickiego "Ciemnota - przesąd - uprzedzenia", napisanego w latach 80. XVIII wieku.

 

MUSIOŁ Karol
Mała kantata wolnomularska W.A. Mozarta KV. 623 w wydaniu śląskim / oprac. Karol Musioł. — Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1959 (Bielsko: Bielskie Zakłady Graficzne). — 41, [1] s., 5 s. tabl.: il., nuty; 21 cm. — (Prace Biblioteki Śląskiej nr 4. Śląski Instytut Naukowy).

 

SANDLER Samuel
Andrzej Strug wśród ludzi podziemnych. — Warszawa: Czytelnik, 1959. — 345, [3] s.: il.; 19,5 cm.

UWAGI: Oprawa miękka.

 

 

1962

 

 

RUSZCZYC Marek
Andrzej Strug. — Warszawa: Książka i Wiedza, 1962. — 292, [8] s.: il.; 14,5 cm. — (Światowid).

UWAGI: Oprawa miękka. Biografia Tadeusza Gałeckiego.

 

 

1963

 

 

GAŁECKI Tadeusz (1871-1937)
Wyspa Zapomnienia / Andrzej Strug. — Warszawa: Czytelnik, 1963. — 150 s.; 20 cm.

UWAGI: Autor znany pod pseudonimem "Andrzej Strug". Beletrystyka inspirowana inicjacją masońską.

 

 

1965

 

 

Wspomnienia o Andrzeju Strugu / wstępem opatrzył i opracował Samuel Sandler. — Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965. — 319 s.; 20 cm.

UWAGI: Oprawa twarda, płócienna z obwolutą.

 

 

1968

 

 

SEKRECKA Mieczysława (1918-2007)
Louis Claude de Saint-Martin, le philosophe inconnu. L'homme et l'oeuvre / Mieczysława Sekrecka. — "Acta Universitatis Wratislaviensis" 65: Romanica Wratislaviensia II [całość tomu]. — red. tomu Leon Zawadowski. — Wrocław: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1968.

UWAGI: Oprawa miękka. Rozprawa habilitacyjna autorki z 1966 r. przedstawiona na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydrukowana jako praca Uniwersytetu im. Bolesława Bieruta w związku z objęciem przez Autorkę funkcji kierownika Zakładu Literatury w tamtejszym nowo utworzonym Instytucie Filologii Romańskiej.

OPIS: Monografia w jęz. francuskim poświęcona XVIII-wiecznemu wolnomularzowi i jego spuściźnie. Po polsku jeden z wątków tej pracy opublikowany przez autorkę pt. Louis Claude de Saint-Martin. Filozof nieznany w świetle krytyki, "Kwartalnik Neofilologiczny" 12:1965, z. 2 (Warszawa: PWN 1965), s. 163-172.

 

WILKOSZEWSKI Walenty
Rys historyczno-chronologiczny Towarzystwa Wolnego Mularstwa w Polsce / Walenty Wilkoszewski; wydał z rękopisu Tadeusz Święcicki. — Londyn: Oficyna Poetów i Malarzy, 1968 (London: Printed in Great Britain by Poet's and Painters Press). — 84, XIV, [10] s., errata; 28 cm.

UWAGI: Rec.: Ludwik Hass, "Studia Źródłoznawcze - Commentationes" 15:1971, s. 224-227. Publikacja sfinansowana przez paryską lożę "Kopernik".

OPIS: Pierwsza, obok dzieła przypisywanego Julianowi Ursynowi Niemcewiczowi (O wolnem mularstwie w Polszcze, 1815, wyd. 1930), praca poświęcona historii polskiego wolnomularstwa, opublikowna w 150 lat po jej napisaniu. Autor w latach 1818-1820 piastował urząd Wielkiego Archiwisty Wielkiego Wschodu Polski.

 

 

1970

 

 

PŁOCKA Maria
Pamiątki masońskie w zbiorach muzeum okręgowego w Toruniu: katalog / Maria Płocka; wstęp Ludwik Hass. — Toruń: Muzeum Okręgowe, 1970 (Toruń: Zakłady Graficzne). — 47, [9] s., [31] s. tabl.: il.; 19.5 cm.

UWAGI: Oprawa miękka. Obwoluta. Na froncie obwoluty wlb fotografia czterech odznak lożowych należących do zbiorów toruńskiego muzeum: loży "Bracia Polacy Zjednoczeni", awers; loży pułkowej "Prawdziwa Jedność", rewers; loży niezidentyfikowanej, prawdop. "Świątynia Izis", awers; loży "Victoria zu den drei gekrönten Türmen", awers (oprac. graficzne: Zygfryd Gardzielewski). Ilustracje zgromadzone razem na końcu książki. Sekcje wstępu historycznego oddzielone asteryskami. Niestaranna paginacja. Brak spisu treści. Brak ISBN.

OPIS: Starannie przygotowany katalog muzealny, poświęcony zaledwie 21 eksponatom i jednemu elementowi architektonicznemu. Na książkę składają się trzy części, autorstwa trzech osób: Ludwika Hassa (Z dziejów wolnomularstwa w Toruniu, s. 5-28), Marii Płockiej (s. 29-47, [1-7]); i Andrzeja Ciechanowskiego (s. [8-9], [31 s.] tabl.). Problem autorstwa książki został w niej bardzo niejasno przedstawiony. Tytuł sugeruje, że tekstem głównym jest katalog autorstwa M. Płockiej, który L. Hass i A. Ciechanowski opatrzyli, odpowiednio, wstępem historycznym i fotografiami. Jednak wartość naukowa artykułu L. Hassa oraz wartość dokumentacji zdjęciowej Ciechanowskiego czynią z ich prac równorzędne części książki. Bardzo niski nakład (350 egz.) sprawia, że dzieło to jest obecnie niezwykle rzadkie.

ZAWARTOŚĆ: Ludwik Hass (Warszawa) Z dziejów wolnomularstwa w Toruniu [Sekcja I: historia wolnomularstwa w Toruniu — sekcja II: komentarz historyczny do odznak i dyplomów masońskich — sekcja III: komentarz do szarf i fartuszków] — Przypisy — [Maria Płocka:] Oznaki [!] Masońskie [katalogowy opis 10 eksponatów] — Fartuszki i szarfy masońskie [katalogowy opis 8 eksponatów] — Dyplomy masonskie [!] [katalogowy opis 2 dyplomów, jednego spisu członków loży, oraz elementu architektonicznego o symbolice masońskiej (gzymsu nad oknem) na elewacji budynku przy ul. Łaziennej 18 w Toruniu] — [Andrzej Ciechanowski:] Ilustracje [31 fotografii przedstawiających opisane eksponaty].

 

 

1974

 

 

Księga budownicza: protokóły obrad Spraw\ i Dosk\ Loży Wolnomularskiej "Przesąd Zwyciężony" na wsch. Krakowa za okres od 6.VI.1820 do 7.X.1822 wraz ze spisem członków Loży. — Paryż: Społeczność Wolnomularzy Polskich, 1974. — t. 1-3.

UWAGI: Egzemplarze przechowywane w bibliotece Józef Piłsudski Institute of America w Nowym Jorku [sygn. A229, A230, A 231].

 

 

1975

 

 

GIERTYCH Jędrzej (1903-1992)
About Freemasonry and the Church. An open letter to His Eminence Cardinal Franjo Šeper, Prefect of the Sacred Congregation for the Doctrine of Faith / Jędrzej Giertych. — London: [b.w.], January 1975 (London: Veritas Foundation Press). — 23, [1] s.; 28 cm.

UWAGI: Przekład tytułu: O wolnomularstwie i Kościele. List otwarty do Jego Eminencji Kardynała Franjo Šepera, Prefekta Świętej Kongregacji Doktryny Wiary. Broszura bez oprawy. Tekst w dwóch kolumnach. Brak ISBN.

OPIS: Prywatna inicjatywa polskiego historyka i działacza emigracyjnego, podjęta w związku z wystąpieniami prasowymi o. Giovanniego Caprile w 1974 r., oraz w nawiązaniu do listu Kard. Šepera do Kard. Johna Krola (Philadelphia) z 19 VII 1974. "The letter of Your Most Reverend Eminence to His Eminence Cardinal Król has been published in the press and this has been followed by a worldwide echo of commentaries and discussions. The matter has become publicly known and has ceased to be a problem for discussion in restricted circles only. In answering expressed view, or silent assumptions one has to answer also the opinions of those who have written to newspapers or made their opinions publicly known in some other way. For this reason I apologize for not limiting myself to writing to Your Most Reverend Eminence a private letter, but making this an "open letter", publicly printed and distributed for general discussion. I humbly express the hope that Your Most Reverend Eminence will forgive me this" (s. [24]). Konkluzją opinii Autora o wolnomularstwie jest przedstawienie dualizmu religijnego i satanizmu jako rzekomych najwyższych wtajemniczeń masońskich. Obok prezentacji przekonań Autora co do roli dziejowej masonerii oraz jego osobistego przekonania o niedopuszczalności zmiany stanowiska Kościoła wobec wolnomularstwa "List otwarty" stanowi także formę publicznej prezentacji Polski i jej dziejów na przestrzeni ostatnich trzech wieków.

ZAWARTOŚĆ: Your Most Reverend Eminence [Wstęp] — I. [Wpływ wolnomularstwa na losy Polski na podstawie prac Autora] — II. [Wolnomularstwo jako siła antykatolicka na tle historycznej rywalizacji potęg protestanckich i katolickich] — III. [Wolnomularstwo jako architekt porządku europejskiego od XVIII wieku] — IV. [Roman Dmowski o udziale wolnomularstwa w walce przeciwko religii w krajach katolickich] — V. [Manichejska idea bóstwa jako najwyższe wtajemniczenie masońskie. Satanizm jako jego ostateczna postać] — VI. [Niemożliwość dialogu Kościoła z wolnomularstwem wobec wielopoziomowości doktryny masońskiej] — VII. [Niemożliwość zbliżenia ekumenicznego] — VIII. [Związki Kościoła z wolnomularstwem mogą niekorzystnie wpłynąć na pozycję Kościoła w krajach Azji jako przyszłym polu misyjnym] — IX. [Głos w dyskusji na temat idei rozdziału Kościoła od państwa, na przykładach historycznych] — X. [Zakończenie] podpisane: Jędrzej Giertych, January 1975, 175, Carlingford Road, London N.15 3ET — [informacja o cenie].

 

 

1978

 

 

History of Kosciuszko Lodge No. 1085 Free and Accepted Masons and Polish Freemasonry. Issued on the Occasion of the 50th Anniversary. — [New York, 1978]

 

 

1979

 

 

Beförderer der Aufklarung in Mittel- und Osteuropa. Freimaurer, Gesellssechaften, Clubs. / hrsg. von Eva Balazs, L. Hammermayer, H. Wagner und Jerzy Wojtowicz. — Berlin, 1979.

 

 

1980

 

 

HASS Ludwik Ferdynand (1918-2008)
Sekta farmazonii warszawskiej. Pierwsze stulecie wolnomularstwa w Warszawie (1721-1821) / Ludwik Hass. — Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980 (Poznań: Poznańskie Zakłady Graficzne im. M. Kasprzaka). — 673, [3] s., [52] s. tabl: il., 1 mapa; 20 cm. — (Towarzystwo Miłośników Historii w Warszawie. Biblioteka Wiedzy o Warszawie subsydiowana przez Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy). — ISBN 83-06-00239-3.

UWAGI: Oprawa twarda. Obwoluta. Na obwolucie ilustracja przedstawiająca reprodukcję plafonu z jednej z lóż warszawskich. Na nim syrena warszawska jako pół-kobieta, pół-smok. Na wewnętrznej części obwoluty fragmenty "Wstępu" (okładkę, obwolutę i strony tytułowe projektował Zygmunt Magner). Ilustracje rozbite na 13 grup tablic. Na ilustracjach liczne reprodukcje kart tytułowych i okładek starych druków wolnomularskich. Przypisy na stronie. Nagłówki porządkujące wywód w każdym rozdziale, uwzględnione również w spisie treści. Cytaty źródłowe jako motta kolejnych rozdziałów. Brak informacji o Autorze. Brak bibliografii. Nakład 10 000 + 315 egz. Praca przedstawiona i zatwierdzona jako rozprawa habilitacyjna Ludwika Hassa.

OPIS: Źródłowa i pionierska praca, której Autor "nie szukał wyjaśnienia takich czy innych zachowań wolnomularskich organizacji oraz wolnomularzy w domniemaniach o istnieniu kierującej nimi niewidzialnej ręki. [...] Było natomiast jego ambicją dowieść na konkretnym przykładzie, iż wolnomularstwo nie stanowi misterium, które nie daje się wyjaśnić, nie jest również problemem, którego nie można zbadać, lecz tworem konkretnych sił społecznych." (Wstęp, s. 26).

ZAWARTOŚĆ: Wykaz skrótów — Wstęp — Rozdział I. Nad Tamizą i Sekwaną — Rozdział II. W Warszawie czasów saskich (1721-1763) — Rozdział III. "Sekta farmazonii warszawskiej" (1764-1780) — Rozdział IV. "Rzućmy młotki spokoyne wielkiego warsztatu" (1780-1795) — Rozdział V. Epizod prusko-polski — Rozdział VI. "Byt swój odzyskał Sarmata i znów ma ojczystą kielnię" — Rozdział VII. "Raeceptio Caesare felices" (1813-1821) - Rozdział VIII. "Za młot, za kielnię, wyszukajmy zbójców!" — Rzut oka wstecz — Aneks I. Tableau des f\ f\ de La Loge de l'Étoile du Nord - Aneks II. Spis członków loży "Le Parfait Silence" w latach 1776-1783 — Aneks III. Alfabetyczny spis członków loży "Göttin von Eleusis" z 14 IX 1787 — Aneks IV. Spis członków loży "Bouclier du Nord" w latach 1815-1819 — Aneks V. Spis członków loży "Halle der Beständigkeit" w 1820 — Aneks VI. Spis członków loży "Jedność Słowiańska" w 1820 — Indeks nazwisk — Indeks nazw geograficznych — Indeks warszawskich władz, urzędów, instytucji, organizacji społecznych, czasopism oraz danych topograficznych — Indeks wolnomularskich struktur i komórek organizacyjnych [Indeksy opracował Ludwik Hass] — Spis ilustracji [93 szt. oraz zestawienie:] Tabele w tekście, Mapa na wkładce — Spis treści — [Mapa:] Sieć organizacyjna Wielkiego Wschodu Polskiego w 1821 r.

 

KĘPIŃSKI Zdzisław
Mickiewicz hermetyczny / Zdzisław Kępiński. — Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980. — 381, [3] s., [27] s. tabl. (w tym 1 kolor.); 22 cm. — ISBN: 83-06-00484-1.

UWAGI: Rec.: Alina Merdas RSCJ, Mickiewicz hermetyczny?, "W drodze" 1985, nr 11-12 (147-148), s. 169-178.

 

 

1982

 

 

HASS Ludwik Ferdynand (1918-2008)
Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej w XVIII i XIX wieku / Ludwik Hass. — Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich. Wydawnictwo, 1982 (Wrocław: Wrocławskie Zakłady Graficzne). — 572 s., [28] s. tabl.: il., 2 mapy, errata; 24 cm. — ISBN 83-04-01195-6.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki miedzioryt przedstawiający budowę świątyni Salomona, wykonany przez Philipa Galle z obrazu Fransa Florisa (I połowa XVII w.) (okł. projektował Stanisław Kortyka). Ilustracje rozbite na 3 grupy tablic. Przypisy na stronie. Nagłówki porządkujące wywód w każdym rozdziale, uwzględnione również w spisie treści. Brak informacji o Autorze. Brak bibliografii.

OPIS: Źródłowa praca, poszerzająca zakres geograficzny i czasowy badań Autora rozpoczętych w "Sekcie farmazonii warszawskiej". Centralne zadanie pracy to "przedstawić w sposób przejrzysty i zrozumiały zagadnienia, które uchodziły również wśród części historyków bądź za nieistotne, bądź też za szczególnie zawiłe i nie poddające się naukowemu poznaniu" (Wstęp, s. 34).

ZAWARTOŚĆ: Wykaz skrótów — Wstęp — Rozdział I. Początki zachodnioeuropejskie. Od średniowiecza do Oświecenia — Rozdział II. Pierwsze kroki w Europie Środkowo-Wschodniej. Od lat dwudziestych do połowy sześćdziesiątych XVIII w. — Rozdział III. W dziesięcioleciach Oświecenia. Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte — Rozdział IV. W zenicie Oświecenia. Dni wielkości i schyłku lóż w latach osiemdziesiątych — Rozdział V. Miażdżeni rewolucją. Rozdział VI. W cieniu orłów I Cesarstwa — Rozdział VII. Wielka "ramifikacja" i metternichowskie "polowania na czarownice" (1814-1848) — Rozdział VIII. Młotek i kielnia w życiu emigracji. Lata trzydzieste-sześćdziesiąte XIX w. — Rozdział IX. Pierwsze kroki odrodzenia ruchu na niespokojnych terenach. Od Wiosny Ludów do końca lat sześćdziesiątych — Rozdział X. W spokojnej Europie (1870-1904) — [Mapy:] Placówki wolnomularskie i organizacji pokrewnych w Europie Środkowo-Wschodniej 1870-1885, Placówki wolnomularskie i organizacji pokrewnych w Europie Środkowo-Wschodniej 1886-1905 — Freemasonry in Central-Eastern Europe in the Eighteenth and Nineteenth Centuries. Summary — Indeks nazwisk — Indeks nazw geograficznych i etnicznych — Indeks obrządków wolnomularskich i organizacji parawolnomularskich — Spis ilustracji [33 szt., oraz zestawienie:] Mapy — Spis treści.

 

 

1983

 

 

GIERTYCH Jędrzej  (1903-1992)
Libel Against a Saint. The truth about St. Maximilian Kolbe, Knight of the Immaculate, and implacable enemy of Freemasonry / by Jedrzej Giertych. — [London: b.w., 1983]. — [2], 34 s.; 21 cm. — [brak ISBN].

UWAGI: Broszura bez oprawy. Strony [1], [2], 33, 34 pełnią rolę okładki. Wydrukowano je na papierze innego rodzaju i koloru. Przekład tytułu: Pomówienie świętego. Prawda o św. Maksymilianie Kolbe, Rycerzu Niepokalanej i niezłomnym wrogu Wolnomularstwa. Uwaga wydawcy na s. tytułowej: "This is a Supplement to Approaches No. 79". Brak przypisów. Informacje bibliograficzne włączone w strumień tekstu.

OPIS: Krótka, apologiczna prezentacja życia i działalności apostolskiej św. Maksymiliana, w której Autor przedstawia antymasońskie nastawienie Świętego jako jedną z zasadniczych cech jego działalności. Tekst typowo publicystyczny. Większą część broszury zajmuje polemika z kilkoma zarzutami o antysemityzm wysuwanymi przed kanonizacją św. Maksymiliana. "As Jedrzej Giertych points out certain 'progressives' have smeared St. Maximilian Kolbe as an anti-Semite. Within the official Church, however, he has been subject to a more insidious form of misrepresentation. For Jędrzej Giertych tells us that throughout the entire Canonization ceremony there was no reference whatever to the Saint's life-long dedication to the combating of Freemasonry" (s. [2]).

ZAWARTOŚĆ: Misrepresentation by silence [wprowadzenie wydawcy] — Libel against a Saint by Jędrzej Giertych — The basic facts — His beatification — Father Kolbe's life as confessor — Turning point in his life — Foundation of the militia — Obligations of the 'Militia' — The Militia today — Need for a Catholic press — Niepokalanów — A daily newspaper — The iron curtain descends — The press apostolate abroad — Father Kolbe in Japan — Miraculous foresight — Again in Poland — The danger of freemasonry — Origin of the smear — The Accusation — The accusation examined — Fr. Kolbe not anti-jewish — The Vienna accusations answered — Falsely directed — Mysterious memo — The bench-ghettos — The jewish problem in Poland — Polish hospitality — Disproportionate growth of jewish population — Jewish hostility to Poland — The polish attitude... — ...The jewish attitude — The religious and moral question — Fr. Kolbe's positive stance — Prelude to the Vienna libel — Who was father Unszlicht? — Sister Kinga's U.S. disciples — The 'protocols' to the rescue — (1) The question of the 'protocols' — (2) No international conspiracy! — (3) The Talmud — (4) Roman Dmowski — (5) Poland not 'a new state' — (6) Fr. Kolbe: no 'holocaust' martyr — [reklama książki J. Giertycha, In Defence of my Country, wydanej przez Roman Dmowski Society].

 

Kościół katolicki a masoneria. — Cz. I: wybór z dokumentów kościelnych. — Warszawa: Instytut Dokumentacyjno-Wydawniczy "Polska Myśl Narodowa", 1983. — V,[1],7,[1],15 s.; 21 cm.

UWAGI: Przedruk offsetowy z maszynopisu i oryginałów.

ZAWARTOŚĆ: Przedmowa (Wydawca) — Kilka uwag o masonerii i jej działalności w życiu współczesnej Polski. (Przedruk z: Warszawa: Kuria Metropolitalna 1980-1982). — O. Józef Warszawski, SJ: Zwięzły komentarz do wydanej przez Kongregację Doktryny Wiary "Deklaracji" o przynależności do stowarzyszeń masońskich.

 

WALA Jan
Grabarze Polski. — Cz. 1: Wstęp do badań masonerii w PRL. — Warszawa 1983. — [4], 128 s.; 20 cm.

UWAGI: Biblioteka Narodowa podaje imię i nazwisko jako pseudonim.

 

 

1984

 

 

CZYŻYK Jan
Grabarze Polski. — Cz. 2: Ideolodzy i eksperci "Polityki". — Warszawa 1984. — [1], 103 s.; 21 cm.

UWAGI: Odnosi się do 27 nazwisk.

 

HASS Ludwik Ferdynand dr hab.  (1918-2008)
Ambicje rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905-1928 / Ludwik Hass. — Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984 (Warszawa: Drukarnia im. Rewolucji Październikowej). — 398, [2] s., [16] s. tabl.: il. 2 mapy; 24.5 cm. — ISBN 83-01-03824-1.

UWAGI: Oprawa twarda, grzbiet płócienny. Na s. 1 okł. fotografia wnętrza świątyni loży "Jan Amos Komensky" w Pradze z 1919 r. (projekt okładki Romana Freudenreich). Przypisy na stronie. Nagłówki porządkujące wywód w każdym rozdziale, uwzględnione również w spisie treści. Ilustracje w dwóch grupach tablic. Brak informacji o Autorze. Brak bibliografii. Opracowanie kartograficzne: Urszula Mazurek. Mapy datowane na 1983. Nakład 20 000+300 egz.

OPIS: Kontynuacja dzieła rozpoczętego w książce "Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej w XVIII i XIX wieku." Źródłowa, pionierska praca, w której dzieje wolnomularstwa poddane są badaniom doskonałego warsztatowo historyka i powiązane z kontekstem wydarzeń historii powszechnej.

ZAWARTOŚĆ: Wstęp — Rozdział I. Sukcesy wśród wstrząsów i walk (1905-1914) — Rozdział II. Zasady i praktyka. Lata I wojny światowej (1914-1918) — Rozdział III. W walce o nowy kształt Europy Środkowo-Wschodniej (1918-1923) — Rozdział IV. Dni wielkości wolnomularstwa w latach względnej stabilizacji ustrowjowej i gospodarczej (1924-1928) — Wykaz skrótów — Indeks nazwisk — Indeks nazw geograficznych i etnicznych — Indeks obrządków wolnomularskich i organizacji parawolnomularskich — Spis ilustracji — Spis tabel — Contents — Spis treści — Załącznik 1. Placówki wolnomularskie i organizacji pokrewnych w Europie Środkowo-Wschodniej w połowie 1914 r. [mapa] — Załącznik 2: Placówki wolnomularskie i organizacji pokrewnych w Europie Środkowo-Wschodniej pod koniec 1928 [mapa].

 

RYBICKI Bogusław
Nowy "Przegląd katolicki" a masonizacja Kościoła katolickiego w Polsce. — Warszawa: b.w. 1984. — 27 s.; 21 cm.

UWAGI: Wydane pod pseudonimem "Krzysztof Topiłowski". Powielony maszynopis. — Rec.: "Kultura Niezależna" 1985 nr 11-12, s. 96; Andrzej Micewski, Katolicy w potrzasku: wspomnienia z peryferii polityki, Warszawa: Oficyna Wydawnicza "BGW", 1993 s. 86-87.

 

 

1986

 

 

BRULIŃSKI Witold
Antykościół" (masoneria) / W.Z.B. — Kraków: Unia Nowoczesnego Humanizmu, 1986. — 52 s.; 20 cm. — (Zeszyty Historyczne Unia Nowoczesnego Humanizmu; 13).

 

GIEŁŻYŃSKI Wojciech (1930-)
Edward Abramowski zwiastun Solidarności / Wojciech Giełżyński. — London: Polonia Books Fund Ltd, 1986 (Guildford and Kings Lynn: Siddles Ltd). — 156, [4] s.; 21.5 cm. — (Czasy i ludzie; 3). — ISBN 0-902352-53-9.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okł. kopia k. tyt. z portretem i mottem zaczerpniętym z pism filozofa: "W stowarzyszeniach spoczywa siła narodu i wolność człowieka. Gdzie stowarzyszenia są liczne i rozmaite, tam życie ludzkie jest swobodne od policyjnej administracji, a wszelkie zamachy rządu na wolność spotykają się z niezwalczonym oporem. Gdzie zaś stowarzyszeń niema [!], tam policja panuje wszechwładnie, sama wszystkim administruje i rządzi, nie zwracając uwagi na rozmaite potrzeby i interesy mieszkańców. Ludzie niestowarzyszeni [sic] nie mogą oprzeć się żadnym gwałtom rządu, są na jego łasce." Przypisy na stronie, nieliczne (wszystkich razem 38).

OPIS: Krótka, popularyzatorska biografia Abramowskiego, uwzględniająca w jednym z rozdziałów (s. 95-106) przynależność masońską filozofa. Celem książki było wg słów autora "jedynie pierwsze przybliżenie [tej] fascynującej postaci. Zawodowym historykom pozostawiam trud dalszych dociekań źródłowych, filozofom i socjologom trud rzetelnej prezentacji i oceny Pism Abramowskiego, których czterotomowa edycja z lat dwudziestych (zresztą niepełna) nie została wznowiona. [...]" (s. 7). Mimo tego zastrzeżenia autor stara się uzasadnić rolę dziejową, jaką w tytule przypisuje Abramowskiemu: "Z potrójnego hasła Wielkiej Rewolucji Francuskiej wiek XIX wyniósł na piedestał WOLNOŚĆ. W wieku XX na pierwszy plan wysunął się postulat RÓWNOŚCI. Może w XXI wieku ludzkość przypomni sobie o BRATERSTWIE, które było sednem doktryn Abramowskiego? [...] Teorie Abramowskiego w jednej z faz ich rozwoju można rzeczywiście (choć z zastrzeżeniem) nazwać anarchosyndykalizmem. [...] Anarchizm w sensie teoretycznym to przekonanie, iż nie państwo, lecz w o l n i   l u d z i e łączący się dla wspólnego dobra w samorządnych stowarzyszeniach, są właściwym podmiotem życia społecznego. Syndykalizm zaś – to idea, że związki zawodowe są głównym orężem w walce o prawa ludzi pracy. "Solidarność", nic o tym nie wiedząc, była przeto największym w dziejach i najpłodniejszym eksperymentem anarchosyndykalistycznym, chociaż potępiała gwałt i nie czarne chorągwie wywieszała, ale znaki kościelne i narodowe". (s. 6)

ZAWARTOŚĆ: [wprowadzenie] — Wtedy dojrzewało się prędzej — W roli zawodowego rewolucjonisty — Kruszenie marksistowskiego monolitu — Polski model hippizmu — Reżyser zza rewolucyjnej sceny — Spółdzielczość i masoneria-bliźniacze córy Abramowskiego — Sens i czar doznań psychicznych — Narkotyk czynu — Między lamusem a nadzieją — nota o Autorze.

 

Mord masoński w Watykanie. — Warszawa: b.w. [Unia Nowoczesnego Humanizmu] b.r. [1986]. — [2],23 s.; 21 cm.

UWAGI: Przekład z jęz. francuskiego. Tłum. Władysław Bruliński. Omówienie książki Davida Yallopa "W imię Boga", zamieszczone w artykule, który ukazał się w języku francuskim pod tytułem: "Ou [i.e. Au] nom de Dieu, David Yallop, meurtre au Vatican" w czasopiśmie "La Contre-Reforme Catholique au XX Siècle" 1984, No 202. Tytuł później przejęty przez oficynę Zbigniewa Kozłowskiego "Catholic Publishing", London (Ontario, Kanada) i wydawany w latach 90. XX w. pod jego nazwiskiem jako "Mordy masońskie w Watykanie" wraz z dodatkami pochodzącymi z tzw. "prywatnych objawień" (apparitiones).

 

 

1987

 

 

HASS Ludwik Ferdynand (1918-2008)
Zasady w godzinie próby. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1929-1941 / Ludwik Hass. — Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987 (Warszawa: Drukarnia im. Rewolucji Październikowej). — 359, [1] s., [24] s. tabl.: il., 2 mapy; 24.5 cm. — ISBN 83-01-05683-5.

UWAGI: Oprawa twarda. Na s. 1 okładki fotografia uczestników IV Konferencji Międzynarodowej Rad Najwyższych Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego w Paryżu, 1929 (projekt okładki: Romana Freudenreich). — Ilustracje w 3 grupach tablic. Przypisy na stronie. Nagłówki porządkujące wywód w każdym rozdziale, uwzględnione również w spisie treści. Brak informacji o Autorze. Brak bibliografii. Oprac. kartograficzne Irena Makarewicz. Mapy datowane na 1984 r. - Nakład 14 700+300 egz. Część nakładu wybrakowana, bez stron 49-80. Rec.: Tadeusz Cegielski, Znowu Masoni, "Res Publica" 1:1987, nr 3, s. 117-119.

OPIS: Zwieńczenie trzyczęściowej monografii odtwarzającej dzieje wolnomularstwa w Europie Środkowo-Wschodniej.

ZAWARTOŚĆ: Wstęp. — Rozdział I. Trudne czasy wielkiego kryzysu ekonomicznego (1929-1933). — Rozdział II. Twarzą w twarz z faszyzmem. Zmierzch "sztuki królewskiej" (1933-1938). — Rozdział III. Koniec epoki i agonia ruchu (1939-1941). — Zakończenie. Dwa stulecia wolnomularstwa w Europie Środkowo-Wschodniej. — Wykaz skrótów. — Indeks nazwisk. — Indeks nazw geograficznych i etnicznych. — Indeks obrządków wolnomularskich i organizacji parawolnomularskich. — Spis ilustracji [54 szt.]. — Spis tabel. — Contents. — Spis treści; Załącznik 1. Placówki wolnomularskie i organizacji pokrewnych w Europie Środkowo-Wschodniej pod koniec 1933 r. [mapa]; Załącznik 2: Placówki wolnomularskie i organizacji pokrewnych w Europie Środkowo-Wschodniej w sierpniu 1938 r. [mapa].

 

 

1988

 

 

MICHALSKI Henryk (-1998)
Andrzej Strug / Henryk Michalski. — Warszawa: Wiedza Powszechna 1988. — 395, [5] s.: faks., portr.; 20 cm. — (Profile). — ISBN 83-214-0641-6.

UWAGI: Rec: L.[eszek] B.[ugajski], "Życie Literackie" 1989, nr 5, s. 15; J.Ch., "Świat Książki" 1989, nr 6, s. 13; Jakub Zdzisław Lichański, "Nowe Książki" 1989, nr 8, s. 61-62.

 

 

1989

 

 

CEGIELSKI Tadeusz Jan
Die Freimaurerei des 18. Jahrhunderts: Avantgarde oder Alternative der Aufklärung?. — Vorwort von A.C. von Schwaiger. — Münster 1989.

 

Masoneria w dokumentach Kościoła katolickiego. — Warszawa: Wydawnictwo "Jestem Polakiem", 1989.

 

 

1990

 

 

BUGAJ Roman
Hermetyzm doby stanisławowskiej — Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo "Tau", 1990.

UWAGI: Później jako art. Hermetyzm w Polsce doby stanisławowskiej, "Analecta" 1993, nr 2, s. 155-219. Włączony jako materiał poszerzający do drugiego, dwutomowego wydania książki "Hermetyzm" (1998).

 

NASIEROWSKI Tadeusz
Wolnomularstwo a psychiatria w II Rzeczypospolitej / Tadeusz Nasierowski. — Warszawa: Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, 1990. — [2], 117, [1] s.: il.; 20 cm.

UWAGI: Oprawa miękka. Brak numeru ISBN. Książka to powielony maszynopis. Przypisy na stronie, bardzo liczne (wszystkich razem 315). Numeracja przypisów ciągła. Bardzo niska jakość reprodukowanych fotografii. Brak zakończenia. Szczątkowy wstęp. Brak informacji o Autorze. Brak bibliografii. Książka wydana ze środków Funduszu Przeciwdziałania Alkoholizmowi i Funduszu Zapobiegania Narkomanii.

OPIS: Osadzona źródłowo praca poświęcona czterem przedstawicielom polskiego wolnomularstwa międzywojennego: "W niniejszej pracy omawiam działalność społeczną i twórczość naukową prof. Witolda Chodźki [1875-1954], doc. Witolda Łuniewskiego [1881-1943], prof. Jana Mazurkiewicza [1871-1947] i prof. Rafała Radziwiłłowicza [1860-1929], przynależność których do wolnomularstwa jest udokumentowana" (Od Autora, s. 3). Psuje obraz całości rozdział pierwszy, o charakterze stricte publicystycznym. Autor prowadzi w nim polemikę ze współczesnym stanowiskiem Kościoła wobec wolnomularstwa posługując się argumentacją o "ignorowaniu faktów historycznych" przez Kongregację Doktryny Wiary (s. 5).

ZAWARTOŚĆ: Spis treści — Od Autora — Obraz masonerii w świadomości społecznej — Geneza i zarys historii ruchu wolnomularskiego — Rafał Radziwiłłowicz [nota biograficzna poprzedzona fotografią] — Literacki obraz rytuału inicjacji — przyczynek do legendy wolnomularskiej [S. Żeromski, Popioły] — Inteligencja polska początku XX wieku-poglądy i postawy. — Idee wolnomularskie a działalność społeczna czołowych psychiatrów polskich — Witold Chodźko [nota biograficzna poprzedzona fotografią] — Restauracja wolnomularstwa w II Rzeczypospolitej. — Witold Łuniewski [nota biograficzna poprzedzona fotografią. Wtręt w rozdziale] — Trzej psychiatrzy Wielkimi Mistrzami WLN Polski — Jan Mazurkiewicz [nota biograficzna poprzedzona fotografią. Wtręt w rozdziale] — Imiona zakonne — W dniu 16.V.1935 [...] [nota pod fotografią z uroczystości nadania Uniwersytetowi Warszawskiemu imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego] — Abstynencja od alkoholu w tradycji polskiego wolnomularstwa — Problem alkoholizmu w twórczości naukowej i działalności społecznej psychiatrów wolnomularzy — Problemy etyczne w twórczości naukowej psychiatrów wolnomularzy — Idee wolnomularskie a zasady deontologii lekarskiej — Działalność psychiatrów wolnomularzy w izbach lekarskich — Samorozwiązanie Wielkiej Loży Narodowej Polski — Wykaz zdjęć [8 szt.].

 

SIEWIERSKI Jerzy Kwiryn (1932-2000)
"Choć nas potępiają umysły zacięte." Opowieść o masonach, obyczajach i pięknej Kasieńce / Jerzy Siewierski. — Warszawa: "Iskry" 1990. — 206, [2] s.: il.; 21 cm. — ISBN 83-207-1209-2.

UWAGI: Powieść. Ilustracje: Artur Gołębiowski.

 

 

1991

 

 

ADLER Manfred, ks. (1928-2005)
Wolnomularze a Watykan / Manfred Adler. — [Warszawa: Unia Nowoczesnego Humanizmu, 1991]. — [4], 1-43, 43a, 44-239 s.; 20,5 cm.

UWAGI: Oprawa miękka. Tytuł na okładce: "Wolnomularstwo a Watykan". Przekład z jęz. niemieckiego, tłum. Władysław Bruliński. Tytuł oryginalny: Die Freimaurer und der Vatikan, 1985. Bibliografia s. [4]-1 (40 pozycji). Dedykacja na karcie tytułowej: "Z wdzięcznym uwielbieniem poświęcam Marii, Pośredniczce wszelkich łask i Zwyciężczyni wszystkich przez Boga stoczonych bitew". Powielony maszynopis. Brak przypisów; źródła informacji włączone w dyskurs. Występują niezgodności pomiędzy spisem treści a układem książki oraz liczne błędy przekładu. Miejscami tekst polski jest niezrozumiały. Brak numeru ISBN. Książka wydana w drugim obiegu.

OPIS: Praca łącząca dwa zagadnienia: aferę pseudomasońskiej loży "Propaganda Due" oraz temat dialogu środowisk kościelnych z wolnomularstwem w latach 1928-1983. W omówieniu pierwszego tematu Autor korzysta głównie z niemieckiego przekładu pracy Davida Yallopa Im namen Gottes? (München 1984). Temat drugi omówiony jest na podstawie obszernej bazy źródłowej. Połączenie obydwu wynika z osobistych przekonań Autora, które obejmują m.in. dualistyczną historiozofię. Autor dostrzega "subtelną i gigantyczną duchową walkę, którą staczają na świecie z jednej strony święty, katolicki i apostolski Kościół, a z drugiej wolnomularski "antykościół"" (s. 3). Jest także przekonany o tym, że "w walce tej od dawien dawna uczestniczyli i nadal uczestniczą zdrajcy" (tamże). Książka to powielony maszynopis. Brak przypisów. Źródła informacji włączone w dyskurs. Niezgodności pomiędzy spisem treści a układem książki. Liczne błędy przekładu. Miejscami tekst niezrozumiały.

ZAWARTOŚĆ: Od wydawnictwa — Czasopisma i dzienniki — Spis literatury — Spis treści — Słowo wstępne — I. "Dym szatana" w Watykanie: 1. Diabeł a wolnomularze — 2. Wolnomularze w Watykanie — Kardynał M. Rampolla — Tajemnicza lista 121 osób — 3. Sidła szatana — 4. "Goryl" [bp Paul Marcinkus] i "rekin" [Michele Sindona] — 5. Gra z "rycerzem": Roberto Calvi — 6. Zakulisowy inspirator: Licio Gelli — II. Dialog z "Antykościołem": 1. Konferencja w Akwizgranie i jej następstwa — 2. Dialog od czasów pontyfikatu Papieża Jana XXIII — 3. Posoborowy dialog — 4. Kardynał [Franz] König a "Królewska sztuka" — 5. "Deklaracja z Lichtenau" — 6. Dialog po konferencji z Lichtenau — 7. List kardynała [Franjo] Šepera z dnia 19 lipca 1974 roku — 8. "Oświadczenie" Niemieckiej Konferencji Biskupiej z 12 maja 1980 roku — 9. "Deklaracja" kongregacji wiary z 17 lutego 1981 roku — 10. "Deklaracja" kongregacji wiary z dnia 26 listopada 1983 r. — Słowo końcowe.

 

GŁADKOWSKI Romuald
Gdy zostaniesz farmazonem. — Toronto: Wydawnictwo "966", 1991. — 32 s.; 22 cm.

 

 

1992

 

 

CEGIELSKI Tadeusz Jan
Sekrety masonów. Pierwszy stopień wtajemniczenia / Tadeusz Cegielski. — Warszawa: Agencja Omnipress, 1992 (Tomaszów Mazowiecki: Tomaszowskie Zakłady Graficzne). — 117, [3] s., il.; 19.5 cm. — ISBN 83-85028-25-0.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 4 okł. informacja o Autorze i fotografia. Przypisy, nieliczne, na końcu tekstu. Bibliografia, s. 86-88. Rec.: Michał Cichy, Rzut oka pod fartuszek, "Książki". Dodatek do "Gazety Wyborczej" 1992, nr 213 z dnia 10 września, s. 5; Stefan Meller, W tajemnicy przed światem, "Życie Warszawy" 1992, nr z dnia 19 VIII; Beata Modrzejewska, Czy historycy się wstydzą?, "Rzeczpospolita" 1992, nr z dnia 10-11 października.

OPIS: Krótkie wprowadzenie w problematykę dziejów wolnomularstwa: "Nie aprobując ani czarnej, ani też białej wersji wolnomularskiej legendy, autor przyjął za cel wyświetlenie niektórych zagadnień związanych z historycznymi początkami sztuki królewskiej. Właśnie tu, na gruncie historii, rodzą się prawdziwe - a nie mityczne - tajemnice masonerii. Osławione ongiś sekrety dawno już przestały nimi być. U schyłku XVIII w., wraz z upowszechnieniem organizacji i zasad pilnie strzeżone przed profanami, czyli światowymi, ryty, symbole i znaki rozpoznawcze stały się własnością wykształconego ogółu, przysłowiową tajemnicą poliszynela. [...] Autor pragnie zapoznać czytelnika z oboma rodzajami sekretów wolnomularstwa. I tymi, które tajemnicami już być przestały, i tymi, które pozostaną nimi po części na zawsze" (s. 8-9).

ZAWARTOŚĆ: Legendy i tajemnice sztuki królewskiej. — Budowniczowie katedr — Spadkobiercy tradycji hermetycznej — Wielka Loża Londynu i jej konstytucja — Rozkwit, upadek i reforma towarzystwa frankmasonów — Masoneria stopni wyższych. — Rytuał inicjacyjny [szczegółowo omówiony stopień Ucznia]. — Sztuka królewska wobec Oświecenia. — Przypisy. — Literatura wybrana. — Słowniczek terminów wolnomularskich [61 poz.]. — Aneks [Tekst rytuału warszawskiej loży "Świątynia Izis", stosowanego do 1821 r., pochodzi z książki S. Załęskiego, "O masonii w Polsce od roku 1738 do 1822" (Kraków, 1889), s. 288-300, 352-354].

 

SIEWIERSKI Jerzy Kwiryn (1932-2000)
Dzieci wdowy czyli opowieści masońskie / Jerzy Siewierski. — Milanówek: Wydawnictwo Warsztat Specjalny, 1992 (Łódź: Drukarnia Wydawnictw Naukowych S.A.). — 158, [2] s., [8] s. tabl.: il.; 19.5 cm.. — Załącznik: Warsztat Specjalny. Magazyn wydawnictwa 1992, nr 3 [broszura, 16 s., il.; 19 cm]. — ISBN 83-900551-7-1.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki wlb fotografia wnętrza loży wolnomularskiej. Na fotografię nałożone sylwetki czterech XVIII-wiecznych masonów – detal z dolnej części miedziorytu przedstawiającego listę lóż podległych Wielkiej Loży Londynu. Miedzioryt pochodzi z: B. Picard, Cérémonies et Coutumes réligieuses de tous peuples du monde (1736). Nad zdjęciem cyrkiel i węgielnica w stopniu mistrza. W środku nałożone na siebie symbole trzech wielkich religii wywodzących się od Abrahama: judaizmu (gwiazda sześcioramienna), islamu (półksiężyc) i chrześcijaństwa (krzyż). Na s. 4 okładki krótka zachęta wydawcy. Nad nią ten sam układ symboli masońskich i religijnych (projekt okładki: Adam Olchowik). Brak wstępu. Brak przypisów. Układ symboli wolnomularskich i religijnych z okładki na początku każdego rozdziału. Zdjęcia na tablicach z kolekcji Autora i prof. Tadeusza Cegielskiego. Frontyspis: "Nauczenie wolnomularskie", rycina z książki Der Verklare FM, Wiedeń 1791. Bibliografia, s. Rec.: K. Głogowski, "Polska zbrojna", 1993, nr z 21 III; Zdzisław Skrok, "Nowe książki" 1993, nr 2; Emil Biela, Mickiewicz był tylko czeladnikiem, "Gazeta Krakowska" 1993, nr z 13 I; Bogdan Maciejewski, Dzieci wdowy działają ukryciu, "Super Express" 1993, nr z 1 II; Krzysztof Mętrak, Dzieci wdowy, "Rzeczpospolita" 1993, nr z 13-14 III; "Polityka" 1993, nr z 13 II.

OPIS: Apologetyczne wprowadzenie w problematykę wolnomularstwa, utrzymane w tonie pogodnej gawędy. Autor koncentruje się na historii wolnomularstwa polskiego, cytując liczne źródła i przedstawiając wybitnie pozytywny obraz masonerii w dziejach Polski: "Polscy wolnomularze stanowią część naszej narodowej historii, i choć niewielu ich było, zapisali się na jej kartach bardzo wyraziście. [...] Wielu z nich, inspirowanych ideami, które sobie w masońskich lożach przyswoili, starało się wprowadzić je w życie. To oni starali się reformować państwo i system oświaty, rozbudowywać opiekę medyczną dla ubogich i pomagać nędzarzom. Wielu z nich gardłowało w czasie sejmowych debat, a potem układało tekst Konstytucji majowej, z której dumni są wszyscy Polacy. A kiedy przyszły dla Ojczyzny czasy najgorszych prób, oni nie zawiedli. Nie szczędzili Polsce ani krwi, ani życia." (Post scriptum, s. 153-154).

ZAWARTOŚĆ: 1. Bracia w haftowanych fartuchach. — 2. Sekrety dzieci wdowy. — 3. Kielnia i kropidło. — 4. Fartuch na kontuszu. — 5. Żywot masona poczciwego. — 6. Siostry swobody. — 7. W labiryntach hermetyzmu. — 8. "Stać się Ojczyźnie swojej pożytecznym". — Post scriptum. — Podstawowa literatura przedmiotu w języku polskim [26 poz.]. — Spis treści. — Reklama [Kwartalnik "Ars Regia"].

ZAWARTOŚĆ ZAŁĄCZNIKA: Warsztat Specjalny a wolnomularstwo [Wojciech Jóźwiak]. — Kobieta i foka. — [Cytaty z książek przygotowywanych do druku:] Podwójne życie Edgara Cayce'a [sic!]. — Mistyk [William Blake]. — Egzorcyzm [M. Lebrun, lekarze Nieba, lekarze Ziemi]. — Hierarchia Mistrzów [B. Creme, Chrystus-Maitreja]. — Zmartwychwstanie Śri Yukeśwara [P. Yogananda, Autobiografia Jogina]. — Praktyki gnostyków [R.T. Prinke, Magia, Seks, Szatan]. — Wydawnictwo Zielony Lew [zapowiedzi]. — Wydawnictwo Wodnika [Mistrz Zhuang, Prawdziwa księga południowego kwiatu. — komiks. — J. Jacobi, Psychologia Carla Gustawa Junga. — D. de Rougemont, Udział diabła]. — Ciało astralne w mitach [J. Piechowski, Herby, magia, mity]. — Wydawnictwo Warsztat Specjalny [Książki dotąd wydane; W przygotowaniu]. — Medytacja [A. Douglas, Tarot].

 

WOJTOWICZ Jerzy (1924-1996)
Masoneria – wielka niewiadoma? Studium z dziejów tzw. tajnych towarzystw w Europie nowożytnej: (XVIII-XX w.) / Jerzy Wojtowicz. — Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 1992. — 128 s.; 21 cm. — ISBN 83-85263-57-8.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki szkic układu symboli stylizowany na "dywan" masoński. Dwie kolumny na mozaikowej posadzce, na niej cyrkiel i węgielnica w stopniu Czeladnika, trzy świeczniki, sześcienny ołtarz na trzystopniowym postumencie, nad ołtarzem trójkąt z okiem. Po bokach trójkąta słońce i księżyc. Na s. 4 okładki wprowadzenie wydawcy i czarno-biała fotografia Autora (projektant okładki nieznany). Brak przypisów. Brak bibliografii. Sekcja "Przypisy i objaśnienia" to zbiór esejów bibliograficznych skorelowanych z układem książki. Odsyłają one do ok. 50 artykułów i pozycji książkowych. Drobne niekonsekwencje w stylu tytułowania rozdziałów. Rec.: Kazimierz Maliszewski, "Nowości Dziennik Toruński" 1992, nr z dnia 13 X; Elżbieta Wichrowska, "Ars Regia" 1993, nr 1 (2), s. 145-147.

OPIS: Studium popularyzujące wiedzę o wolnomularstwie opartą na rzetelnej literaturze naukowej. Obiektywne w warstwie faktograficznej, lecz utrzymane w stylu apologetycznym. Jego Autor "widzi masonerię jako bardzo ważną, specyficzną, ale jednak tylko jedną z wielu instytucji i organizacji, które w epoce nowożytnej wyrastały z nieformalnej inicjatywy oddolnej [...]. Zadaniem niniejszego opracowania będzie przedstawienie możliwie obiektywnej wiedzy o masonerii, w której w sposób ostry rozgraniczone będą fakty od ściśle z nimi splecionej warstwy mitologii, która w masonerii odgrywała tak ważną rolę" (Wstęp, s. 4-5).

ZAWARTOŚĆ: Wstęp — Rozdział I. U kolebki nowożytnej masonerii: Przodkowie prawdziwi i domniemani — Zwycięski marsz "Królewskiej Sztuki" na kontynencie — W zenicie świetności — Iluminaci bawarscy-rzeczywistość i legenda — Unia Niemiecka-ruch radykalnej inteligencji — Masoneria w XIX-XX wieku — Masoneria-elita elit Oświeconych — Rozdział II. W świecie tajnych nauk, symboli i mitów: Źródła inspiracji ideowej — Antyczne źródła inicjacyjne — Ezoteryzm chrześcijański — Tradycje budowlanych w masonerii — Legendy rycerskie w masonerii — "Tajemnica" wolnomularska — Ryty wolnomularskie i obediencje — Obrządek szwedzki — Ryty: Misraim i Memfis — Ryty kultowe — Sens i cel rytuałów masońskich — Rozdział III. Mason w loży: Życie codzienne w lożyRozdział IV. Masoneria w oczach opinii publicznej XVIII-XX wieku: Pierwsze pisma antymasońskie — Literatura antymasońska po wojnie siedmioletniej — "Teoria spiskowa" w XIX i XX wieku — Chronologia wolnomularska: Chronologia legendarna — Chronologia historyczna — Słownik wybranych terminów, pojęć i symboli wolnomularskich najczęściej używanych [57 haseł] — Przypisy i objaśnienia [noty bibliograficzne] — Rozdział I. U kolebki nowożytnej masonerii; Geneza prawdziwa i domniemana; Zwycięski marsz na kontynencie; W zenicie świetności; Kongres w Wilhelmsbad; Iluminaci bawarscy-rzeczywistość i legenda; Unia Niemiecka (Deutsche Union); Masoneria w XIX wieku; Asymilacja Żydów i ich włączenie do masonerii; Masoneria a hitleryzm; Masoneria współczesna; masoneria, elita elit oświeconych; — Rozdział II. W świecie symboli, mitów, tajnych nauk; Źródła inspiracji ideowej; Ezoteryzm chrześcijański; Tradycje budowlane w masonerii; Legendy rycerskie w masonerii; O tajemnicy wolnomularskiej; Rytualistyka masońska, jej sens i formy — Rozdział III. Mason w loży — Rozdział IV. Masoneria w oczach opinii publicznej XVIII-XX w. — Spis ilustracji — Spis treści.

 

 

1993

 

 

CZUBATY Jarosław (1961-)
Wodzowie i politycy. Generalicja polska lat 1806-1815. — Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Viator", 1993. — 308 s. — ISBN 83-85770-04-6.

UWAGI: Autor poświęca wiele uwagi problematyce wolnomularskiej oraz obecności w lożach większości bohaterów książki. Rec.: A.S., "Ars Regia" 2:1993, nr 3/4(4/5), s. 198.

 

GŁADKOWSKI Romuald
Problemy narodu katolickiego. — Toronto: Wydawnictwo "966", 1993.

 

KIERNICKI Bogusław
Masoneria. — Warszawa, 1993. — (Materiały Wydziału Szkolenia Politycznego Zarządu Głównego ZChN; 16).

 

PARFIANOWICZ Kazimierz
"Według liczby". Masoński duch symboliki puławskiej kaplicy pałacowej / Kazimierz Parfianowicz. — Kazimierz Dolny-Puławy: Towarzystwo Przyjaciół M[iasta]. Kazimierza Dolnego; Towarzystwo Przyjaciół Puław, 1993 (Lublin: Oficyna Graficzna Wojewódzkiego Domu Kultury). — 34, [2] s.; il.; 20 cm.

UWAGI: Oprawa miękka. Książeczka bez grzbietu, zszyta w formie broszury. Na s. 1 okładki negatyw rysunku projektowego kaplicy, autorstwa Chrystiana Piotra Aignera (1800). Ilustracja z: S. Lorentz, A. Rottermund, Klasycyzm w Polsce, 1984. Na s. 2 okładki doklejony exlibris ks. Antoniego J. Czyżewskiego, proboszcza parafii rzymskokatolickiej pw. Wniebowzięcia NMP w Puławach (projektant okładki nieznany). Projekt graficzny ekslibrisu i rysunki wykonała Urszula Religa-Parfianowicz. Brak ISBN.

OPIS: Skrócona wersja referatu wygłoszonego przez Autora, historyka sztuki, podczas obchodów 70-lecia parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Puławach dnia 7 października 1989 r.

ZAWARTOŚĆ: [dedykacja ks. Czyżewskiemu] — [podziękowania autora] — [sekcja 1: Wstęp. O odkryciu po II w.ś. masońskiego fryzu na ścianach świątyni i symbolice liczbowej jej elementów architektonicznych] — [sekcja 2: Korpus pracy. Puławska kaplica pałacowa jako dzieło zależne koncepcyjnie od masońskiego pałacu w Dobrzycy. Porównanie z dworem w Czarnolesie. Analiza symboliki w architekturze Świątyni Sybilli, Domu Gotyckiego i pozostałych elementów zespołu pałacowo-parkowego w Puławach] — [sekcja 3: porównanie z symboliką liczbową elementów architektonicznych budynku loży masońskiej w Poznaniu przy ul. Grobla 25] — [sekcja 4: kontekst polityczny niektórych symboli w epoce budowy kaplicy i analogie z wizerunkiem masońskiej świątyni odbitym m.in. na tzw. "fartuchu Woltera", należącym uprzednio do C.A. Helvetiusa] — [sekcja 5: zakończenie i Post Scriptum] — [nota o autorze].

 

SHAW James Dayton, McKENNEY Tom Chase
Śmiertelna pułapka / James D. Shaw; Tom C. McKenney. — Gdańsk: Exter Sp. z o.o., 1993 (Koszalin: Pras. Zakłady Graficzne). — 186, [6] s.; 20.5 cm. — Na okładce podtytuł: Wolnomularstwo przedstawione przez... Jednego z czołowych przywódców organizacji. — ISBN 83-900429-3-2.

UWAGI: Przekład z angielskiego, tłum. Hanna Dymel-Trzebiatowska. Tytuł oryginalny: The Deadly deception. Freemasonry exposed... by one of its top leaders, 1988. Oprawa miękka. Na s. 1 okładki uwaga dodana przez nieświadomego literatury przedmiotu, polskiego wydawcę: "Po raz pierwszy w dziejach zostaje opisana ceremonia wtajemniczenia w trzydziesty trzeci stopień loży masońskiej" [sic!]. Na s. 4 okładki informacje o Autorach i zachęta do czytelników (oprac. graficzne okładki: Radosław Dylis). Przypisy na końcu rozdziałów. Błędy tłumaczki w przekładzie terminologii masońskiej. Rec.: Tadeusz Cegielski, "Ars Regia" 1994, nr 1 (6), s. 146; Jan Engelgard, Spowiedź wolnomularza, "Słowo. Dziennik Katolicki" 1993, nr z 7-9 maja; [autor nieznany], "Nowiny" 1994, nr z 28-30 stycznia.

OPIS: Opatrzona przedmową (s. 7-8), epilogiem (s. 137-138) i aneksami (s. 140-186), zredagowana przez T.C. McKenneya autobiografia J.D. Shawa. Autor przedstawia w niej swoje osobiste poszukiwania religijne, których polem stało się wolnomularstwo Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego, rozczarowanie, jakim się one zakończyły i spełnienie, które odnalazł we wspólnocie jednego z wyznań chrześcijańskich. Po przejściu na emeryturę J.D. Shaw "poświęcił resztę swego życia masonom, którym chce nieść prostą prawdę o Jezusie" (s. 137). W pięciu aneksach dodano fragmenty materiałów źródłowych wybranych celem porównania wolnomularstwa z chrześcijaństwem na gruncie fundamentalizmu biblijnego.

ZAWARTOŚĆ: Dedykacja. — Podziękowania. — Spis treści. — Przedmowa [T.C. McKenney]. — 1. Niezależny. — 2. W poszukiwaniu przyszłości. — 3. Wzniesiony ku światłu. — 4. "Jadę na Florydę". — 5. Mistrz masoński. — 6. Idę dalej. — 7. Rozwidlenie. — 8. W końcu religia. — 9. Narastająca burza. — 10. W stronę światła. — 11. Wkraczam w światło. — Epilog. Następne lata [T.C. McKenney]. — Słowo od Jima. — Aneks A. Doktryna masońska kontra doktryna chrześcijańska. — Aneks B. Symbolizm masoński. — Aneks C. Moralność masońska. — ANEKS D. Legenda o Hiramie Abiffie. — ANEKS E. Wykład trzydziestego drugiego stopnia. — [Zapowiedzi wydawnicze].

 

 

1994

 

 

CEGIELSKI Tadeusz Jan
"Ordo ex chao". Wolnomularstwo i światopoglądowe kryzysy XVII i XVIII wieku, tom 1: "Oświecenie różokrzyżowców" i początki masonerii spekulatywnej 1614-1738 / Tadeusz Cegielski. — [Warszawa:] Wydawnictwo Bellona, Wydawnictwo Fundacji "Historia pro Futuro", [1994] (Warszawa: "Paper & Tinta"). — 292, [4] s., il.; 23.5 cm. — (Studia Latomorum; 1). — ISBN 83-85408-29-0.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki sztych Matthiasa Meriana Starszego "Alchemia i Architektura" wyjęty z Michaela Maiera "Atalanta Fugiens" (1618). Stojący na mozaikowej posadzce filozof z mieczem atakuje jajo – symbol alchemii i kosmosu w stanie pierwotnym. Z lewej strony ogień jako element twórczy. W tle ukazana w perspektywie architektura realna i idealna. Na s. 4 okładki wprowadzenie wydawcy, informacja o Autorze, czarno-biała fotografia Autora (projekt okładki i karty tytułowej: Michał J. Berenciak). — Książka dotowana przez Komitet Badań Naukowych. — Bibliografia, s. 257-274. Książka poddana cyfryzacji, dostępna w serwisie → otworzksiazke.pl.

OPIS: Rozprawa habilitacyjna Autora, oparta źródłowo i wykorzystująca dużą część istotnej literatury dotyczącej początków wolnomularstwa. Autor omawia ideową łączność Różokrzyżowców i wolnomularzy pod kątem funkcji spełnianych przez obydwa ruchy w dobie przemian umysłowych otwierających epokę Oświecenia: "Główny przedmiot niniejszej pracy stanowią wzajemne relacje między Rozenkreuzerei i masonerią, pojmowanymi jako ruchy intelektualne (masoneria również jako "instytucja"), a ideowymi kryzysami XVII i XVIII w. "Sztuka królewska" Różokrzyżowców i wolnomularstwa spekulatywnego potraktowana została jako wielokierunkowa reakcja światopoglądowa na występujące w różnych okresach i w różnych miejscach Europy kryzysy polityczne, społeczne, religijne i związane z nimi kryzysy wartości" (s. 16). Fragmenty książki były równolegle publikowane w odcinkach przez czasopismo "Ars Regia", którego Autor jest redaktorem naczelnym (AR 1993, nr 3/4, s. 19-50; AR 1994, nr 1, s. 31-64; 1994, nr 2, s. 19-73). Mimo oznaczenia książki jako tomu 1 "Oświecenia różkorzyżowców" do 2004 r. nie ukazał się tom następny.

ZAWARTOŚĆ: I. Przedmiot pracy i problemy badawcze: 1. "Sztuka królewska": w poszukiwaniu definicji i genezy zjawiska — 2. "Sztuka królewska" jako problem historiograficzny — 3. "Sztuka królewska" wobec kryzysów XVII i XVIII w. Główne tezy pracy — 4. Źródła i ich interpretacja — II. Świat renesansowej heterodoksji 1. "Corpus Hermeticum": teologia heroizmu — 2. W kręgu humanizmu: recepcja myśli hermetycznej i neoplatońskiej — 3. "Bohaterski entuzjazm" Giordana Bruna: antropologia hermetyczna — 4. Mit Egiptu i "religia prywatna" — 5. Kabała chrześcijańska i alchemia — 6. Hermetyzm jako system symboliczny — 7. Heterodoksja epoki Renesansu: religijna transformacja czy kryzys świadomości — III. "Generalna reformacja całego szerokiego świata". Johann Valentin Andreae i jego program: 1. Manifesty "Fama" i "Confessio" — 2. "Chemiczne zaślubiny", "Turbo" i problem samopoznania — 3. "Der Turm von Babel": reakcja na europejski rozgłos manifestów. "Christianopolis" — 4. "Niewidzialne kolegium": próba przezwyciężenia kryzysu filozofii hermetycznej — IV. "Fama Bractwa R.C." działalność i piśmiennictwo "starszych" różokrzyżowców: 1. Uczony krąg wirtembersko-palatynacki — 2. Przeciwnicy Habsburgów we Włoszech i w Niemczech — 3. "Mania Różokrzyżowców" i jej przeciwnicy — 4. Zwolennicy programu w Niemczech — 5. Anglia: Francis Bacon — 6. Anglia: Michael Maier i Robert Fludd — V. Od "Niewidzialnego Kolegium" do akademii nauk i lóż wolnomularskich: 1. Stowarzyszenie Słońca w Znaku Barana. Elias Ashmole — 2. Przełom połowy XVII w. Angielska i szkocka gałąź Różokrzyżowców — 3. Prehistoria Royal Society; Izaak Newton Różokrzyżowcem? — 5. Różokrzyżowcy w lożach muratorów — VI. Kategorie pojęciowe a zasady programu różokrzyżowców: 1. Alchemia duchowa i dwa objawienia — 2. Język uniwersalny: matematyka — 3. Proces postępu — 4. Tajemnica i symbol — 5. Związek tajny jako związek inicjacyjny — 6. Tajemnica a postęp wiedzy — 7. Kult przyjaźni — 8. Symbolika związku: "róża i krzyż" — 9. Symbolika związku: "niewidzialny gmach" i jego budowniczy — 9. Erudycja jako typ poznania — VII. Wielka Loża Londynu i jej system: 1. Loże szkockie — brakujące ogniwo w historii wczesnego wolnomularstwa spekulatywnego? — 2. Powstanie Wielkiej Loży Londynu — 3. Spadkobierczyni tradycji hermetycznej — 4. "Religia, co do której zgadzają się wszyscy ludzie"-alternatywa religijna — 5. "Dżentelmeni najwyższej próby"-alternatywa społeczna — 6. "Dilettanti", masoni i nowa wrażliwość — 7. Wolnomularstwo brytyjskie i architektura — Zusammenfassung — Ilustracje [20 reprodukcji XVII-wiecznych rycin] — Bibliografia — I. Źródła [121 poz.], II. Opracowania [ok. 300 poz.] — Indeks osób i postaci — Spis ilustracji — Spis treści.

 

 

1995

 

 

Antologia poezji masońskiej / Elżbieta Z. Wichrowska. — Warszawa: Wydawnictwo Fundacji "Historia pro Futuro", 1995 (Warszawa: Zakład Poligraficzny). — 214, [2] s.: il.; 16.5 cm. — (Wydano z funduszów Fundacji "Sztuka Królewska w Polsce". Publikacja dofinansowana przez Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego). — ISBN 83-35408-36-3.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 i 4 okładki dolny fragment miedziorytu przedstawiającego listę lóż podległych Wielkiej Loży Londynu, wyjęty z: B. Picard, Cérémonies et Coutumes réligieuses de tous peuples du monde (1736). Na fragmencie grupa wolnomularzy przygotowujących się do rytuału (projekt okładki SOKO s.c.). Rec.: Ludwik Hass, "Nowe Książki" 1995, nr 6, s. 52; Jerzy Sosnowski, Gdy mason śpiewa..., "Gazeta Wyborcza" 1995, nr 114 z dnia 18 maja, s. 10.

OPIS: Jedyny wydany w Polsce w XX wieku zbiór tego typu. Zawiera 67 utworów, co stanowi "mniej więcej piątą część zachowanej do naszych czasów masońskiej spuścizny literackiej końca XVIII i początku XIX wieku." (Nota edytorska, s. 207). Autorka wykorzystała wszystkie wydane w Polsce tomiki poezji masońskiej [5 poz.] oraz rękopisy i druki okolicznościowe. "W wyborze znalazły się utwory nie tyle najlepsze, co reprezentujące wszystkie, lub prawie wszystkie typy masońskiej muzy. [...] Prezentowane teksty mają pokazać gamę motywów, tematów, symboliki znamiennej dla poezji wolnomularskiej" (tamże, s. 208). Założeniem Autorki był popularny charakter antologii, dlatego wszystkie utwory pozbawione są aparatu kryrtycznego historyczno-bibliograficznego. Z zabiegów edytorskich zastosowano jedynie modernizację pisowni i interpunkcji. Układ zbiorku tematyczny. Wprowadzeniem do każdego rozdziału jest cytat źródłowy ilustrujący tematykę zebranych w rozdziale utworów.

ZAWARTOŚĆ: [Wstęp, E.Z. Wichrowska]. — W dzień obchodu uroczystości Świętego Jana [4 utwory]. — Doroczna pamiątka instalacji loży [3 utwory]. — Rytuał stopnia II Czeladnika [2 utwory]. — Śpiew braterski na dzień imienin [4 utwory]. — Loża stołowa musi być zakryta przed profanami [13 utworów]. — Łańcuch co nas spaja [8 utworów]. — Ratować bliźnich nieszczęśliwych [5 utworów]. — Święty obowiązek wobec Ojczyzny [5 utworów]. — Każdy Mason powinien być chrześcijaninem [4 utwory]. — Zakreśliłeś czas życia Wielki Budowniku Świata [8 utworów]. — Niech na nas ciemny przesąd nie krzyczy [11 utworów]. — Nota edytorska [nie podpisana, autorka: E. Z. Wichrowska]. — Spis treści.

 

BAŃBURSKI Kazimierz
Tajemnice masonów : rytuał i symbolika masonerii polskiej w XVIII - XX w. / Kazimierz Bańburski. — Tarnów: Muzeum Okręgowe, 1995. — 21, [1] s. : il.; 21 cm.

UWAGI: Druk towarzyszący wystawie w Muzeum Okręgowym w Tarnowie, grudzień 1994 - marzec 1995. Bibliografia s. [22].

 

GAJEWSKI Stanisław
Izydor Kajetan Wysłouch (Antoni Szech) 1869-1937 /. — Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1995. — 260, [1] s.; 21 cm. — (Źródła i monografie; 149). — ISBN 83-86668-23-7.

UWAGI: Oprawa miękka.

OPIS: Biografia eks-kapucyna, polskiego wolnomularza okresu II Rzeczypospolitej.

 

GIERTYCH Maciej  (1936-)
Nie przemogą! Antykościół, Antypolonizm, Masoneria / Maciej Giertych. — Wrocław: Wydawnictwo "Nortom", 1995 (Wrocław: Wrocławska Drukarnia Naukowa). — 178, [2] s.; 20.5 cm. — ISBN 83-85829-55-5.

UWAGI: Na książkę składa się zawartość pierwszych 10 zeszytów "Opoki w Kraju", pisma wydawanego własnym kosztem M. Giertycha (czerwiec 1993-styczeń 1995).

OPIS: O celach podjętej przez autora działalności publicystycznej mówi nota na s. 4 okł.: "Pisarstwo prof. Giertycha traktuje głównie o różnych siłach i prądach, mniej lub bardziej zakulisowych, które zwalczają katolicką i narodową tożsamość Polski [...]. Siły te boją się światła prawdy [...]. Rozpoznanie ich i zdemaskowanie, w tym również personalne zdemaskowanie tych, co im sprzyjają, to najskuteczniejsza metoda walki z nimi."

 

ROBINSON John Jamieson (1918-1996)
Zrodzeni z krwi. Zapomniane tajemnice masonerii / John J. Robinson. — Warszawa: Wydawnictwo "al fine", 1995 (Berlin: Elsnerdruck). — 447, [1] s.; 19 cm. — ISBN 83-86829-45-1.

UWAGI: Przekład z angielskiego, tłum. Mariusz Seweryński. Tytuł oryginalny: "Born in Blood. The Lost Secrets of Freemasonry", 1989. — Oprawa miękka. Na s. 1 okładki cyrkiel i węgielnica w stopniu Czeladnika jako elementy składowe heksagramu. Na s. 4 okładki krótkie wprowadzenie i informacja o Autorze. — W tekście brak przypisów; Autor wymienia jedynie nieliczne źródła cytatów. Liczne błędy przekładu.

OPIS: Prywatne śledztwo historyczne Autora, prowadzące go – na przekór ponad stuletniemu dorobkowi naukowych badań – do stwierdzeń o pochodzeniu masonerii od templariuszy; śledztwo, w którym z żelazną konsekwencją rysowany jest odrealniony, demoniczny obraz Kościoła rzymskokatolickiego: "Niniejsza książka jest próbą rozwiązania największych zagadek Bractwa Wolnych i Przyjętych Mularzy, z których większość była zagadką dla samych wolnomularzy. Zawiera logiczne i prawdopodobne rozwiązania niemal wszystkich tajemnic, rozwiązania wspierające główny wniosek wypływający z naszych badań historycznych, który brzmi: masoneria narodziła się pośród członków zakonu templariuszy i ich przyjaciół, ukrywających się przed rozpętanymi przez papieża i króla prześladowaniami, oznaczającymi dla tych ludzi ciężkie więzienie i tortury." (s. 375).

ZAWARTOŚĆ: Na tropach "Wielkiej Społeczności" — Templariusze: Żądza mordu — Nadszedł czas wojny — Sprawiedliwie czy z nienawiści... — Pierwszy i najważniejszy... doprowadzić do zagłady szpitalników — Rycerze Świątyni — Ostatni wielki mistrz — Młot na Szkotów — Czterej Namiestnicy Chrystusa — Nie szczędzić im żadnych tortur — Uniknąć rozlewu krwi — Uciekinierzy — Wolnomularze: Prolog — Narodziny Wielkiej Loży — Na tropach średniowiecznych cechów — Niech mi gardło rozetną — Rozedrą mi pierś, wyrwą serce — Mistrz wolnomularski — Tajemnice języka — Tajemnice alegorii i symboli — Tajemnice krwawych kar — Tajemnice przekonań religijnych — U źródeł legendy o Hiramie Abiffie — Przemiana mnichów w masonów — Protestanckie wahadło — Sfabrykowane tajemnice — Nie ukończona Świątynia Salomona — Dodatek [Leon XIII, Encyklika "Humanum genus"].

 

WÓJTOWICZ Norbert (1972-)
Św. Maksymilian Kolbe wobec masonerii. — Wrocław, 1995. — 13 s.

UWAGI: Broszura, przedrukowana następnie jako artykuł w: "Posłaniec Serca Jezusa" (Chicago), R. 80 (1996), nr 5, s. 12-17.

 

 

1996

 

 

GIERTYCH Roman Jacek (1971-)
Za błękitną kurtyną. Polski wywiad na tropie masonów. — Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Fulmen-Poland", 1996 (Warszawa: ABC Kolor Dariusz Krzemiński). — 127, [9] s.; 19 cm. — ISBN 83-86445-08-4.

UWAGI: Oprawa miękka. Wydane pod pseudonimem "Roman Bertowski" (copyright do książki zastrzegło Stowarzyszenie Liga Wszechpolska). Na okładce grafika przedstawiająca pojedynek powietrzny samolotu oznakowanego polską szachownicą i maszyny z emblematem masońskim (cyrkiel i węgielnica w stopniu Czeladnika). Projekt okładki: Rafał Mossakowski. Rec.: Tadeusz Cegielski, "Ars Regia" 1997, nr 1/2, s. 290-293.

OPIS: Powieść antymasońska z gatunku political sf.: przygody pułkownika wywiadu polskiego wysłanego z misją do krajów Unii Europejskiej, odgrodzonych w przyszłości od RP tytułową "błękitną kurtyną" i pogrążonych w kryzysie gospodarczo-demograficznym. Fabuła drogi, prowadząca do wykryca siatki masońskich szpiegów w Polsce, jest pretekstem do przedstawienia wizji Europy pod rządami masonów.

ZAWARTOŚĆ: [Intro - bez tytułu] — Początek — Podróż — Paryż — Holandia — Wielka Brytania — Powrót — W domu — Zakończenie — Reklamy książek wydawnictwa.

 

Jan Józef. Spotkania i spojrzenia: Książka o Janie Józefie Lipskim. — Red. Alina Brodzka, Mirosława Puchalska, Jerzy Jedlicki, Roman Loth. — Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1996. — 294, [1] s., ind., [64] s. tabl: faks., fot., portr; 21 cm. — ISBN 83-06-02518-0.

UWAGI: Oprawa miękka. Noty o autorach. Rec.: Marcin Piasecki, Prezydent, "Gazeta Wyborcza" 1996, nr 145 z dnia 24 VI, s. 16.

ZAWARTOŚĆ: M.in.: Jan Olszewski, Wielki Jałmużnik; Janusz Maciejewski, Heroizm uzwyczajniony, Tadeusz Gliwic, Wolny mularz, s. 99-102; Hubert Jankowski, Czcigodny, s. 103-106. Ponadto teksty napisali: W. Bartoszewski, L. Ciołkoszowa, A. Friszke, M. Głowiński, L. Kołakowski, J. Kłoczowski, A. Michnik.

 

KARPOWICZ Andrzej (1948-)
Książka wolnomularska XVIII i XIX wieku: Katalog wystawy. — Poznań, 1996. — (Prace Biblioteki Uniwersyteckiej; 20).

 

NASIEROWSKI Tadeusz  (1953-)
Wolnomularstwo bez tajemnic / Tadeusz Nasierowski. — Warszawa: Wydawnictwo DATA Donata Trapkowska, 1996 (Warszawa: Inter-Graf sp. z o.o.). — 158, [2] s.: il.; 20,5 cm. — ISBN 83-903850-0-7.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki negatywowa reprodukcja alegorii kamienia filozoficznego "Rebis": Uskrzydlona kula Chaosu z czterema elementami, na niej smok reprezentujący pierwotną materię, wokół siedem planet. Na smoku hermafrodyta trzymający w dłoniach cyrkiel i węgielnicę, reprezentujące dwie zasady: męską i żeńską. Spod symbolu wyłania się cyrkiel i węgielnica w stopniu Ucznia. Na s. 4 okładki wielobarwna reprodukcja obrazu Boga Stwórcy Williama Blake'a (projekt okładki: Jerzy Burski, Andrzej Jacyszyn). — Przypisy końcowe do każdego rozdziału. Ilustracje całostronicowe. Dwa pierwsze rozdziały to poszerzony i zmieniony materiał z książki "Wolnomularstwo a psychiatria", 1990. Niektóre rozdziały opatrzone mottami wyjętymi z utworów A. Mickiewicza i K. Brodzińskiego. Jedno motto pochodzi z prozy Andrzeja Struga. Brak wstępu. Brak informacji o Autorze. Brak bibliografii.

OPIS: Wprowadzenie w problematykę uwypuklające specyfikę wolnomularstwa jako wspólnoty rytualnej. Wiadomości historyczne Autor wykorzystuje jako tło dla zasadniczego wywodu na temat znaczenia masońskiej symboliki i rytuału kolejnych stopni wtajemniczenia. W rozdziale końcowym konkluduje: "Wolnomularstwo [...] odrzuciło mit [religijny], redukując sferę sacrum do indywidualnych związków człowieka z Bogiem, i podjęło próbę oparcia porządku utrzymującego ład społeczny na etyce świeckiej. Tajemnica zastąpiona została wtajemniczeniem, zaś mit zredukowany został do legendy, która stała się podstawą rytuału stanowiącego formę zabawy" (s. 147).

ZAWARTOŚĆ: Spis treści — Obraz masonerii w świadomości społecznej. — Geneza i zarys historii ruchu wolnomularskiego. — Symbol w wolnomularstwie. — Świątynia wolnomularska — miejsce oświecone światłem wschodu. — Podróż na wschód. Inicjacja wolnomularska. — Stopień czeladnika - medytacja i praca. — Stopień mistrza - problem śmierci i zmartwychwstania. — Masoneria stopni wyższych. — Ryt Królewskiego Sklepienia - dopełnienie stopnia mistrza. — Obrządek Szkocki Dawny i Uznany. — Wolnomularstwo a religia. — Spis ilustracji. — Indeks nazwisk.

 

PORADOWSKI Michał, ks. dr  (1913-2003)
Problemy Drugiego Soboru Watykańskiego. — Wrocław: Agencja ARMEL, 1996. — ISBN 83-86553-30-8.

UWAGI: Projekt okładki: Rafał Werszler.

 

VIRION Pierre (1899-1988)
Misterium nieprawości!. — Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Fulmen-Poland", 1996 (Warszawa: ABC Kolor Dariusz Krzemiński). — 181, [11] s.; 19 cm. — (Gorące tematy; 6) — ISBN 83-86445-02-5.

UWAGI: Oprawa miękka. Przekład z jęz. francuskiego, tłum. ks. Henryk Czepułkowski (pod pseudonimem "Paweł Kalina"). Tytuł oryginalny: "Mystère d'Iniquité", 1967. Projekt okładki: Marianna Jaromska.

OPIS: Książka francuskiego dziennikarza katolickiego, napisana w celu "naświetlenia pewnych dyskusji w czasie dwóch ostatnich sesji II Soboru Watykańskiego" (Od Wydawcy, s. 11). Zajmuje się genezą i pokłosiem pomysłów związanych z niezbyt dobrze dziś pamiętaną ideą "synarchizmu" i próbami jej aplikacji w Europie po II wojnie światowej. Autor zajmuje się analizą dziejów projektu synarchicznego oraz jego krytyką z punktu widzenia religijnego. Według Viriona synarchizm był "szatańskim programem opracowanym w kręgach wysokiej masonerii" i "szczególnie groźnym spiskiem przeciw Kościołowi" (Przedmowa, s. 14).

ZAWARTOŚĆ: Spis treści — Przedmowa — Część Pierwsza. Plan tak szalony i tak zbrodniczy (Leon XIII) Synarchia (od r. 1890 do 1920): Rozdział pierwszy. Saint-Yves d'Alveydre (1842-1909). Kościół katolicki w systemie synarchicznym — Kościoły narodowe — Dwie konsekwencje — Zbliżenie między Kościołem i wolnomularstwem. — Rozdział drugi. Stanisław de Guaita. — Rozdział trzeci. Sprawa księdza Roca (1830-1893) — "Mój Chrystus nie jest Chrystusem Watykanu" — Sens historii a ewolucja — Kościół i papiestwo — Jacy będą ci nowi księża? Będą to progresiści — Sakramenty i liturgia — Sutanna — Małżeństwo księży — Księża syndykaliści i księża komuniści — Niech świat się "odksięża"! — Sobór — Spisek, groźby. — Rozdział czwarty. Infiltracje, kryzys modernistyczny — Okultyści "katoliccy" — Doktor Alta. — Część Druga. Kościół w planie Paktu Synarchicznego. Próby zbliżenia między Kościołem i wolnomularstwem (1920-1965): Rozdział piąty. Rozmowy w Akwizgranie. Narodziny Ruchu Synarchicznego — "Wolnomularstwo jest mitem" — Rozmowy w Akwizgranie. — Rozdział szósty. Pakt Synarchiczny — "Demo-ideokracja". — Rozdział siódmy. List otwarty do papieża — Jaki spirytualizm? — Przedstawiciele Kościoła spośród duchowieństwa świeckiego i zakonnego. — Rozdział ósmy. Od Laval do Haiti — "Nie ulega wątpliwości - to na użytek katolików" — Udoskonalenie metody — Ojciec Riquest [sic!] w loży Volney — Ci masoni, którzy zgadzają się z Kościołem! — Ci duchowni zgadzający się z masonami. — Część Trzecia. "Pomimo Rzymu, przeciwko Rzymowi" (ex-kanonik Roca): Rozdział dziewiąty. Zastawione sidła. — Postawienie na sobór — Operacja polityczna i religijna na wielką skalę. — Rozdział dziesiąty. Stworzyć nową religię i wyeliminować Jezusa Chrystusa — Panteizm — Integracja katolicyzmu z religią kosmiczną — Człowiek — Obecność w świecie. — Rozdział jedenasty. "Chrześcijaństwo realizuje się w porządku ekonomicznym i socjalnym" — Rosja — Nie ma już raju, nie ma Nieba — Wiedza zastępuje wiarę — Teologowie przyszłości. — Rozdział dwunasty. Wokół soboru — Kolegialność — Wolność religijna — Ekumenizm — Protestantyzm i Wielka Loża Anglii — Wolność czyli równość religii — Pozbycie się Jezusa Chrystusa — Magisterium masońskie. — Rozdział trzynasty. Szczyt "Misterium Nieprawości" — Eucharystia — Najświętsza Maryja Panna. — Rozdział czternasty. Nowy Kościół — Triumfalizm — Demokracja — Miłość — Nowy Ład — Nowy Kościół — Pogróżki — Schizma — Inne groźby. — Rozdział piętnasty. Ante paschale lumen - przed światłami Wielkiejnocy — Aneks: I. Wyjaśnienie dwóch wielkich symboli "Tajemnicy nieprawości"; II. Po Soborze: Od Prawosławia... "chrześcijańskiego" do masońskiego ekumenizmu; III. Kościół "boskiej synarchii". — "Wprowadzam nieprzyjaźń między ciebie a niewiastę" (Rdz. 3,15) — Oficyna Wydawnicza Fulmen [10 s. reklam].

 

WÓJCICKI Józef (1924-2005)
Twórca Hymnu Narodowego. Józef Wybicki / Józef Wójcicki. — Warszawa: Agencja Wydawnicza "Egros", Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, 1996. — 269, [2] s., [8] s. tabl.: il.; 21 cm. — ISBN 83-86268-47-6.

UWAGI: Oprawa miękka. Jedyne wydanie, które ukazało się na rynku. Wydanie oznaczone jako "drugie". Nakład wydania pierwszego został prawdopodobnie wycofany z nieznanych przyczyn. Być może doszło do poważnych błędów w składzie lub w czasie druku książki.

OPIS: Beletryzowana biografia J. Wybickiego.

 

 

1997

 

 

A bliźniego swego...: Materiały z sympozjum "Św. Maksymilian Maria Kolbe – Żydzi – masoni" / Redaktor Stanisław C. Napiórkowski OFMConv. — Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1997 (Lublin: Zakład Małej Poligrafii KUL). — 175, [1] s.; 20,5 cm.

UWAGI: Oprawa miękka. Bibliografia. Rec.: Jerzy Tomaszewski, "Polin" 2000, vol. 13, s. 406-410.

OPIS: Materiały z jednego z licznych sympozjów zorganizowanych w 100-lecie urodzin św. Maksymiliana (1994). Organizatorzy tego sympozjum (Wyższe Seminarium Duchowne franciszkanów w Łodzi-Łagiewnikach, 29-30 października 1994) mieli na celu "rzeczowe naświetlenie problemu stosunku św. Maksymiliana Marii Kolbego do Żydów, a także do masonów. Chodzi o wsłuchanie się w to, co mówił, i wczytanie się w to, co napisał. Dlatego dokonamy dokładnego przeglądu jego pism i konferencji. [...] By uniknąć błędu ahistoryczności, spróbujemy cofnąć się na osi czasu do międzywojennego dwudziestolecia, by zrozumieć tamte lata i widzieć naszego bohatera w tamtym kontekście. Widzieć i sprawiedliwie ocenić. Przede wszystkim jednak dostarczyć rzeczowego materiału do oceny. Poszerzyć bazę faktograficzną. [...] Nie śpieszyć się do formułowania ogólnych tez, takich czy innych. Nie podejmować ataków, nie uprawiać apologii. Pozwolić mówić tekstom i faktom, również małym tekstom i małym faktom, które jednak uwierzytelniają takie czy inne środowisko." (Wprowadzenie, s. 8-9).

 

BRZOZOWSKI Janusz, werbista
Kościół urugwajski wobec działalności sekularyzacyjnej masonerii w latach 1830-1917 w świetle publikacji urugwajskich. — Warszawa: "Verbinum", 1997. — 71 s.; 21 cm. — (Materiały i Studia Księży Werbistów; 42). — ISBN 83-7192-01408. — ISSN 0239-6106.

UWAGI: Oprawa miękka. Przypisy na końcu tekstu. Bibliografia, s. 67-70.

OPIS: Wersja książkowa pracy magisterskiej z historii Kościoła, napisanej pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Anzelma Weissa na wydziale teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin-Pieniężno 1994 (mps, 116 s., w Archiwum KUL). Przedmiotem zainteresowania Autora był zasadniczo Kościół katolicki w Urugwaju i pod tym kątem została przygotowana praca: "Niniejsza praca [...] pragnie ukazać postawę Kościoła urugwajskiego wobec działań sekularyzacyjnych masonerii. Jaj celem jest ukazanie pełnej heroizmu i poświęcenia postawy Kościoła urugwajskiego wobec ataków masonerii i ruchów jej pokrewnych" (Wstęp, s. 5).

ZAWARTOŚĆ: Wstęp. — Rozdział I. Zarys dziejów Kościoła urugwajskiego: 1. Kościół w czasach kolonialnych: 1.1. Początki ewangelizacji. — 2. Kościół po uzyskaniu niepodległości: 2.1. Wikariat Apostolski. — 2.2. Biskupstwo. — Rozdział II. Geneza i założenia ideowe masonerii: 1. Masoneria europejska. 1.1. Ogólna charakterystyka masonerii. — 1.2. Historia masonerii. — 1.3. Ideologia masonerii. — 2. Rozwój masonerii urugwajskiej w latach 1830-1885. — 2.1. Początki masonerii w Ameryce Łacińskiej. — 2.2. Masoneria w Urugwaju. — 3. Znaczące wydarzenia w walce masonerii z Kościołem urugwajskim w latach 1830-1917. — 3.1. Walka pomiędzy jezuitami a masonami. — 3.2. Sprawa franciszkanów. — 3.3. Epizod masona Jacobsona. — Rozdział III. Etapy walki z Kościołem: 1. Kościół a masoneria w okresie walk o niepodległość: 1.1. Kościół w okresie walk o niepodległość. — 1.2. Masoneria w okresie walk o niepodległość. — 2. Negacja roli Kościoła: 2.1 Urugwajski kryzys wiary. — 2.2 Klub Uniwersytecki. — 2.3. Klub Racjonalistyczny. — 2.4. Laicyzm reformy szkolnej Jose Pedro Vareli (1876-1879). — 2.5. "Ateneo" i "La Razon". — 2.6. Urzędy Stanu Cywilnego. — 3. Liberalizm antyklerykalny: 3.1. Liga Liberalna (1884-1885). — 3.2. Unia Liberalna. — 3.3. Klub Liberalny "Francisco Bilbao". — 3.4. Centrum Liberalne. — 3.5. Końcowa faza liberalizmu. — Rozdział IV. Trwanie i przeciwdziałanie Kościoła: 1. Współpraca z Rzymem. — 2. Działalność wybitnych biskupów: 2.1. Bp Jacinto Vera y Duran. — 2.2. Abp Mariano Soler. — 3. Włączenie się laikatu w prace Kościoła. Działalność społeczno-charytatywna Koscioła. — Zakończenie. — Przypisy. — Aneks nr 1: La Profesion de Fe racionalista. — Aneks nr 2: Racjonalistyczne wyznanie wiary [przekład polski tekstu cytowanego w aneksie 1, tłum. Janusz Brzozowski SVD]. — Bibliografia [69 poz.]. — Spis treści.

 

CERVERA Juan Antoni, ks. franciszkanin
Pajęczyna władzy. — Wrocław: Wydawnictwo "Nortom", 1997. — 308 s.; 21 cm. — ISBN 83-85829-71-7.

UWAGI: Przekład z jęz. hiszpańskiego, tłum. Florian Szary. Tyt. oryg. "La red del poder", 1984.

OPIS: Spiskowa panorama dziejów: "Od XIV wieku wraz z pojawieniem się burżuazji oraz zmianą postaci i scenariusza historycznego, zaczyna się współczesna era, w której stanowiska na górze zajęli ludzie z handlu, wielkiego przemysłu i z banków. Tych ludzi przedstawia się jako realizujących marzenia społeczeństwa. Statyści i politycy gdy zajmują stanowiska kierownicze otrzymują plany i instrukcje od tych, którzy potajemnie popierali ich kandydatury i reklamowali swoich uczniów. Tymi co wydają instrukcje są ludzie z loży, czyli masoneria." (z Wprowadzenia).

 

CUDDY Dennis Laurence, GOLDBOROUGH Robert H.
Nowy porządek świata. Chronologia i komentarze. — Poznań: Wydawnictwo "Wers", 1997. — ISBN 83-86906-96-0.

UWAGI: Oprawa miękka. Przekład z jęz. angielskiego. Tytuł oryginalny: "The New World Order. A Critique and Chronology", 1991.

 

FAHEY Denis, ks., duchacz (1883-1954)
Chrześcijaństwo a zorganizowany naturalizm masońsko-żydowski / Denis Fahey C.S.Sp. — Warszawa: Wydawnictwo Fulmen Poland, 1997. — 208 s.; 21 cm. — ISBN 83-86445-07-6.

UWAGI: Oprawa miękka. Przekład z jęz. angielskiego, tłum. Adam Mareta. Tytuł oryginalny: "The Kingship of Christ and Organized Naturalism", 1943. — Książka dostępna była w sprzedaży już w 1996 r. — "CSSp" to skrót łaciński nazwy zgromadzenia zakonnego (potocznie: "duchaczy"): Congregatio Sancti Spiritus sub tutela Immaculati Cordis Beatissimae Virginis Mariae - Zgromadzenie Ducha Świętego pod opieką Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny.

 

GIERTYCH Maciej  (1936-)
Nie przemogą! Antykościół, Antypolonizm, Masoneria / Maciej Giertych. — Tom 2. — Wrocław: Wydawnictwo "Nortom", [1997] (Wrocław: Wrocławska Drukarnia Narodowa). — 199, [1] s.: tabl.; 21 cm. — ISBN 83-85829-61-X.

UWAGI: Zawartość "Opoki w Kraju", nr 11-21. Życiorys autora: s. 81-82.

ZAWARTOŚĆ: Wstęp — Antykościół w Kościele — Sprawa teorii ewolucji — Z nauki Feliksa Konecznego — Polityka bieżąca krajowa — Numer specjalny: Wyjaśnienie; Mój program; Mój życiorys Wybory 1993 — Polityka bieżąca zagraniczna — Mniejszość niemiecka w Polsce — Problem stosunków polsko-żydowskich — Masoneria — Organizacje paramasońskie — Rząd światowy — Nieco historii — Sprawy różne — Książki, które polecam — Indeks nazwisk — Spis treści.

 

KRAJSKI Stanisław (1956-)
Masoneria polska i okolice / Stanisław Krajski. — Warszawa: Wydawnictwo Św. Tomasza z Akwinu, 1997 (Warszawa: Drukarnia EFEKT s.c.). — 368, [8] s.; 20,5 cm. — ISBN 83-86535-12-X.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 4 okładki wprowadzenie wydawcy. Przypisy na końcu każdego rozdziału. 58 pozycji wymienionych w przypisach nie zostało uwzględnionych w bibliografii. Tam z kolei na 238 wymienionych pozycji 133 nie zostało wykorzystanych w książce. Rec.: Tadeusz Cegielski, "Ars Regia" 1997, nr 1/2, s. 286-290.

OPIS: Druga bezpośrednio dotycząca wolnomularstwa książka Autora, łącząca się tematycznie z innymi opracowanymi przez Niego pozycjami: "Można powiedzieć, że "Masoneria polska i okolice" to jakoś, w pewnej perspektywie, kontynuacja nie tylko Masonerii polskiej 1993 ale również, jeżeli nie przede wszystkim, książki Polska, Kościół, "święta" demokracja. [...] Masoneria, także masoneria polska, szczególnie dziś gdy coraz więcej mamy wiarygodnych materiałów, to temat rzeka. Powiedziałem więc w tej książce o tym, co wydało mi się najważniejsze. Nie powiedziałem o tym, co, według mnie, może jeszcze zaczekać" (Wstęp, s. 10-11).

ZAWARTOŚĆ: Wstęp — Wielki Mistrz przyznaje się do winy — Masoneria zmienia w Polsce taktykę — Loża ze śmiechu kona — Kabała — Klucz do zrozumienia polskiej masonerii — Masoni polscy — Praktyczni Różokrzyżowcy — Masoneria polska — okultyzm i teozofia — "Mądrość Wschodu" w Kościele polskim — Masoński "ekumenizm" — Masoneria polska i Emanuel Kant — Masoneria polska — Unia Europejska — Nowe Cesarstwo Rzymskie — Unia Europejska i perspektywy masonerii w Polsce — Polska masoneria i "Doktor Śmierć" — Masoneria i szkoła — Jan Józef Lipski — sieć pająka — Masoneria polska 1994-1996 — Dwa "przedszkola" masonerii polskiej — Czy Wisława Szymborska została wtajemniczona? — Zakończenie — Dodatek: I. Jak rodzi się woodu — II. Ideologia woodu — III. Lewica, New Age, masoneria — Bibliografia [238 poz.] — Reklamy [Wydawnictwo św. Tomasza z Akwinu: czasopismo "Masoneria i okolice", pozycje książkowe] — Spis treści.

 

LARSSON Göran
Protokoły Mędrców Syjonu: prawda czy fałsz? / Göran Larsson. — Warszawa: Oficyna Wydawnicza Logos, 1997. — 96, [16] s., il.; 19,5 cm. — ISBN 83-86941-32-4.

UWAGI: Oprawa miękka. Przekład a angielskiego, tłum. nieznany. Tyt. oryg.: "Fact or Fraud. The Protocols of the Elders of Zion" 1994. Oryginalnemu wydaniu patronowała Liga do Walki ze Zniesławieniem B'nai B'rith. Na s. 1 okł. reprodukcja antyżydowskiej grafiki ukazującej alegorię światowego spisku Żydów. Na s. 4 okł. wprowadzenie wydawcy. Brak przypisów. Brak informacji o autorze.

OPIS: Praca publicystyczno-popularyzatorska, przygotowana w ramach studiów prowadzonych w Jerusalem Center for Biblical Studies and Research we współpracy z Ligą Walki ze Zniesławieniem. Autor wypowiadając się na temat Protokołów opracowuje w ich świetle szerszy temat źródeł antysemityzmu: "Wobec faktu, że ta ohydna publikacja przysporzyła Żydom w tym stuleciu więcej cierpienia niż jakikolwiek inny dokument, uznałem, że konieczne jest, aby ludzie poznali ją – jej treść, historię i gorzkie owoce [...]. Dzisiaj, w dobie odradzającego się antysemityzmu, imperatywem staje się rozpoznanie rysów szpetnego antysemickiego oblicza. [...] Po Oświęcimiu każde pokolenie ma większe niż kiedykolwiek przedtem możliwości i większy obowiązek badania wzorców nienawiści i oszustwa, zwłaszcza klasycznego zła zwanego antysemityzmem. Temu celowi służy niniejsze studium. (Wprowadzenie, s. 10).

 

NASIEROWSKI Tadeusz  (1953-)
Żeromski – Strug – Dąbrowska a psychiatrzy wolnomularze / Tadeusz Nasierowski. — Warszawa: Fundacja Wspierania Rozwoju Kliniki Psychiatrycznej Akademii Medycznej; Wydawnictwo Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk 1997 (Warszawa: "Inter-Graf"). — 144 s.: faks., fot., portr.; 21 cm. — ISBN 83-86301-51-1.

UWAGI: Bibliografia, s. 135-139. Indeks. — Rec.: Norbert Wójtowicz, "Szewska Pasja. Biuletyn Studenckiego Koła Naukowego Historyków Uniwersytetu Wrocławskiego im. K. Maleczyńskiego ", R. 3 (1998), nr 1-2 (14-15), s. 18-19.

OPIS: Kontynuacja książki "Wolnomularstwo bez tajemnic" (1996).

 

NOWICKI Andrzej Rusław  (1919-2011)
Filozofia masonerii u progu siódmego tysiąclecia / Andrzej Nowicki. — Gdynia: Oficyna Wydawnicza "Gdynika", 5997 [właściwie: 1997] (Słupsk: Zot Jackpol). — 374 s.: il.; 20,5 cm. — ISBN 83-86748-17-6.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki wlb kopia ilustracji z książki F. Fénélona, "Les aventures de Telemaque", malował Henryk Klaja. Obraz przedstawia Pallas Atenę i klęczącego przed nią Telemacha. Na s. 2 okładki wyjaśnienie symboliki obrazu. Na s. 4 okładki informacje o Autorze i fotografia Autora (proj. okł.: Jacek Kacperek). Brak przypisów. Źródła informacji włączone w strumień tekstu. Bardzo niska jakość ilustracji. Wśród nich reprodukcje 17 znaczków pocztowych i 13 pieczęci lożowych. Tylko jedna z pieczęci została podpisana. — Numer ISBN problematyczny. Książka jest całkowicie nieznana i nie do znalezienia przy poszukiwaniach za pomocą tego numeru. Wydawca (znany także jako Oficyna Wydawnicza Günter Horst "Gdynika") zamknął działalność prawdopodobnie jeszcze w tym samym roku. Rec.: Kazimierz Koźniewski, Rok 5997, "Wiadomości Kulturalne" 1997, nr 25 (161), s. 21; Maria Szyszkowska, Filozofia masonerii, "Res Humana" 1997, nr 3 (28), s. 35; Adam Witold Wysocki, Filozofia masonerii, "Der Polnische Freimaurer" 1997, nr 1, s. 11 [w jęz. niemieckim].

OPIS: Zdaniem autora, od 1997 r. Wielkiego Mistrza Wielkiego Wschodu Polski, "książka ta jest pierwszą w literaturze światowej próbą całościowego spojrzenia na wartości wniesione przez masonów do skarbca myśli filozoficznej i społecznej" (Przedmowa, s. 25). Jej zasadniczą część stanowi słownik 43 postaci, w większości masonów, których poglądy na kwestie społeczne, polityczne i religijne oraz wybrane wypowiedzi na temat masonerii Autor zalicza do skarbca "filozofii masońskiej". Następnie definiuje tę filozofię w "dwunastu najważniejszych zasadach" (Filozofia masonerii, s. 313-328).

ZAWARTOŚĆ: Przedmowa: [1.] U progu siódmego tysiąclecia. — [2.] Spór o korzenie masonerii. — [3.] O inicjacji. — [4.] O przysiędze masońskiej i obowiązku zachowania tajemnic masońskich. — [5.] Idea "świata niedokończonego" w masonerii francuskiej. — [6.] Czy wiara w Wielkiego Architekta Wszechświata i przysięga na Pismo Święte są bezwzględnie obowiązujące? — [7.] Zadania tej książki. — Myśliciele: [John] LOCKE — [François-Marie AROUET] VOLTAIRE — [Claude Adrien] HELVÉTIUS — [August Fryderyk] MOSZYŃSKI — [Cesare] BECCARIA [Bonesana] — [Jean-Marie Antoine Nicholas] CONDORCET — [Johann Wolfgang] GOETHE — [Franz Heinrich] ZIEGENHAGEN — [Ignaz Aurelius] FESSLER — [Georg Christ Gotthelf] WEDEKIND — [Johann Gottlieb] FICHTE — [Johann Christian] GÄDICKE — [Johann Heinrich Daniel] ZSCHOKKE — [Johann Heinrich Bernard] DRÄSEKE — [Friedrich] HELDMANN — [Karl Christian Friedrich] KRAUSE — [Joachim] LELEWEL — [Philippe-Joseph-Benjamin] BUCHEZ — [Victor] SCHOELCHER — [Ernest Wilfried] LEGOUVÉ — [Bronisław Ferdynand] TRENTOWSKI [w tym sekcja: Die Freimaurerei im ihrem wesen und unwesen] — [Johann Kaspar] BLUNTSCHLI [w tym sekcja: Odpowiedź na encyklikę papieża Piusa IX] — [Louis] BLANC — [Jules] SIMON — [Francesco] NULLO — [Gottfried Josef Gabriel] FINDEL — [Rudolf] SEYDEL — [Giovanni] BOVIO — [Ludwig] KELLER — [Léon] BOURGEOIS — [Arthur Edward] WAITE — [Emmett] MCLOUGHLIN — [Rafał] RADZIWIŁŁOWICZ — [Andrzej] NIEMOJEWSKI — [Aleksander Ludwik] JANOWSKI — [Edward] ABRAMOWSKI — [Stanisław] STEMPOWSKI — [Jan] HEMPEL — [Franklin Delano] ROOSVELT — [Emil] KIPA — [Stefan Bernard] DRZEWIESKI — [Aleksander] HERTZ — [Jan Józef] LIPSKI — Zakończenie: Wspomnienie z zebrania loży masońskiej imienia Vaniniego. — Masoneria włoska. — Filozofia masonerii — Dzieła masońskie w kulturze polskiej. — Spis ilustracji. — Skorowidz rzeczowy. — Skorowidz osób. — Wykaz lóż wspomnianych w tekście. — Bibliografia podstawowa [9 poz.].

 

Sztuka Królewska. Historia i myśl wolnomularstwa na przestrzeni dziejów / pod redakcją Norberta Wójtowicza. — Wrocław: GAJT Wydawnictwo s.c., 1997. — [1], 111, [3] s.: il.; 20.5 cm. — ISBN 83-900696-3-6.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki wlb ilustracja przdstawiająca elementy symbolicznego wystroju loży masońskiej: ołtarz z literą "G", wokół niego trzy świeczniki, po bokach dwie kolumny (proj. okł. nieznany). Zbiór 16 całostronicowych ilustracji rozbito na kilka grup między zamieszconymi artykułami. Niejednolity system dokumentowania cytatów i odniesień. Błędy w tytułach cytowanych prac. Brak wstępu. Wprowadzenie to osobny esej poświęcony definicji wolnomularstwa i trudności, jakie napotyka Redaktor w jej precyzowaniu. Brak informacji o Autorach. Rec.: Michał Otorowski, "Ars Regia" 1998/1999, nr 13/14, s. 292-293.

OPIS: Przegląd tematyki wolnomularskiej w postaci serii krótkich atykułów poruszających tematy kluczowe dla lepszego poznania wolnomularstwa i uwzględniających specyficznie polską recepcję tej problematyki. Celem całości miało być przybliżenie "tego, tak abstrakcyjnego dla wielu ludzi, tematu" (Summary, s. 107). Autorzy opierali się wyłącznie na polskiej literaturze dotyczącej wolnomularstwa.

ZAWARTOŚĆ: Wprowadzenie [N. Wójtowicz]. — Elżbieta Jagielnicka, Symbol w wolnomularstwie. Wczoraj i dziś. — Arkadiusz Morajko, Rola i znaczenie rytu w wolnomularstwie. — Norbert Wójtowicz, Różnorodność masońskich wizji Wielkiego Architekta. — Monika Kała, Żydzi i masoneria-między mitem a prawdą. — Norbert Wójtowicz, "Masoni" w prasie katolickiej drugiej połowy lat 30-tych. — Łukasz Kamiński, Masoneria w Polsce Ludowej. — Aneks A. Konstytucja Andersona (1723) [tylko jej skromny fragment: "Obowiązki Masona"]. — Aneks B. Czy istnieje filozofia masońska? Wywiad z profesorem Andrzejem Nowickim, autorem książki pt. "Filozofia masonerii". — Summary. — Spis treści.

 

WÓJTOWICZ Norbert (1972-)
Czy istnieje filozofia masońska? (Wywiad z prof. dr. hab. Andrzejem Nowickim). — [Warszawa 1997], 8 s. — (Biblioteczka "Wolnomularza Polskiego"; 19).

UWAGI: Przedruk redakcji "Wolnomularza Polskiego", za zgodą Autora.

 

WÓJTOWICZ Norbert (1972-)
"Szewska Pasja" o masonerii. Teksty i opracowania Norberta Wójtowicza. — Wrocław 1997. — 47 s.

UWAGI: Rec.: "Wolnomularz Polski", Nr 17-18 [grudzień-styczeń 1997/1998], s. 7.

 

 

1998

 

 

HASS Ludwik Ferdynand (1918-2008)
Loża i polityka. Masoneria rosyjska 1822-1995, Tom II: Wolnomularstwo rosyjskie na obczyźnie i powrót w strony rodzinne 1918-1995 / Ludwik Hass. — Warszawa: Wydawnictwo Bellona, Wydawnictwa Fundacji "Historia pro Futuro", 1998 (Szczecin: Szczecińskie Zakłady Graficzne S.A.). — 251, [5] s., ind.; 23.5 cm. — (Studia Latomorum; 2) — ISBN 83-11-08772-5; ISBN 83-85408-62-2.

UWAGI: Oprawa miękka. Okładka identyczna z poprawioną okładką tomu I. Poważny błąd wydawniczy to brak wkładki z 24 ilustracjami, o których mówi spis na końcu książki. Bibliografia i indeksy dotyczą obydwu tomów pracy. Tytuł dotowany przez Komitet Badań Naukowych.

OPIS: Dokończenie monografii wolnomularstwa rosyjskiego po dwuletniej przerwie wydawniczej.

ZAWARTOŚĆ: I. Początki emigracji i pierwsze kroki "sztuki królewskiej" na obczyźnie (1918-1921) — II. Stabilizująca się emigracja. Budowa struktur organizacyjnych "sztuki królewskiej" (1921-1928) — III. Obczyzna bez złudzeń. sukcesy organizacyjne i kryzys koncepcji (1929-1939); — IV. Katastrofa wojenna (1939-1944); — V. Odrodzenie organizacji. Nowe problemy i kłopoty (1945-1949); — VI. Zmierzch "starej" emigracji i jej warsztatów "sztuki królewskiej" (1950-1964); — VII. Zamieranie wolnomularstwa uchodźczego i niespodziewany powrót w strony rodzinne (1965-1995) — Spojrzenie wstecz [zamiast zakończenia]; — Bibliografia: I. Źródła; II. Bibliografie, informatory, encyklopedie, słowniki, katalogi, kalendarze; III. Opracowania i przyczynki [razem ok. 400 pozycji] — Wykaz skrótów — Indeks wolnomularskich struktur i komórek organizacyjnych (oprac. Maria Hass) — Indeks nazwisk (oprac. Maria Hass) — Spis ilustracji [24 szt.] — Spis treści.

 

KNIGHT Christopher (1950-) LOMAS Robert (1947-),
Drugi Mesjasz: Templariusze, Całun Turyński i wielkie tajemnice masonerii. — Warszawa: Orpheus, 1998. — 279, [1] s., [16] s. tabl.: il., ind.; 24,5 cm. — ISBN 83-907516-5-8.

UWAGI: Przekład z jęz. angielskiego, tłum. Jerzy Korpanty. Tytuł oryginalny: "Second Messiah: Templars, the Turin shroud and the great secret of Freemasonry", 1998. Posłowie do wydania polskiego ks. dr Henryk Paprocki. Indeks, bibliografia.

 

MUSIOŁ Danuta, TYRNA-DANIELCZYK Elżbieta
Masonika w zbiorach Biblioteki Śląskiej. Katalog / Danuta Musioł; Elżbieta Tyrna-Danielczyk. — Katowice: Wydawnictwo "Śląsk" Sp. z o.o., 1998 (Katowice: Progress). — [2], 200, [2] s.: il., ind.; 20.5 cm. — ISBN 83-7164-063-3.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okł. szkic sylwetki XVIII-wiecznego wolnomularza, trzymającego w prawej dłoni cyrkiel, w lewej – węgielnicę (projekt okładki i karty tytułowej: Marek J. Piwko). Na odwrocie karty przedtytułowej dedykacja autorek: "Wielce Szanownemu Panu Profesorowi Janowi Malickiemu, Dyrektorowi Biblioteki Śląskiej".

OPIS: Pierwsza wydana w Polsce tak obszerna pozycja bibliograficzna poświęcona wolnomularstwu. "Powodem do opracowania katalogu masoników ze zbioru śląskiej książnicy stała się wystawa przygotowana z okazji promocji książki wybitnego historiografa "sztuki królewskiej" prof. Ludwika Hassa pt. Masoneria polska XX wieku. losy, loże, ludzie (Warszawa 1993). Uroczystość ta odbyła się 13 stycznia 1994 roku na Scenie w malarni Teatru Śląskiego w Katowicach - dawnej siedzibie katowickiej loży "Zum Licht im Osten". Ekspozycja materiałów bibliotecznych wzbudziłą tak duże zainteresowanie, że postanowiono udostępnić je w formie publikacji." (Wstęp, s. 6-7).

ZAWARTOŚĆ: Wstęp — Wykaz skrótów — Źródła bibliograficzne — Masonika w zbiorach Biblioteki Śląskiej. Część I (druki zwarte i wydawnictwa ciągłe z lat 1801-1995) [poz. 1-388] — Masonika w zbiorach Biblioteki Śląskiej. Część II (zbiory specjalne): Rękopisy [poz. 389-394, [2-65], 395-398] — Teczka I. Pieśni i poezje okolicznościowe [1-79] — Teczka II. Artykuły i mowy okolicznościowe [1-6] — Teczka III. Spisy członków różnych lóż masońskich [1-10] — Stare druki [poz. 399-411] — Druki ulotne [poz. 412-416] — Druki muzyczne [poz. 417, 418] — Spis ilustracji [19 szt.] — Indeks osobowy — Indeks miejscowości — Spis treści katalogu.

 

NASIEROWSKI Tadeusz  (1953-)
Psychiatria a wolnomularstwo w Polsce (przełom XIX i XX wieku) / Tadeusz Nasierowski. — Warszawa: Wydawnictwo "Neriton", 1998. — 270 s.: faks., fot., portr.; 21 cm. — ISBN 83-86842-36-9.

 

PIPES Daniel (1949-)
Potęga spisku. Wpływ paranoidalnego myślenia na dzieje ludzkości. — Warszawa: BEJ Service, 1998. — 264 s. — ISBN 83-905585-3-X

UWAGI: Przekład z jęz. angielskiego, tłum. Sławomir Kędzierski. Tytuł oryginalny: Conspiracy. How the Paranoid Style Flourishes and Where it Comes From, 1997.

 

WASILEWSKI Dariusz
A co z Polską? Powiaty, regiony. — Wrocław: Wydawnictwo "Nortom" 1998. — 59 s.: mapy; 21 cm. — Nadtytuł na okładce: Ocena reformy samorządowej. — ISBN 83-85829-96-2.

UWAGI: Oprawa miękka. Okładka przedstawia "Europrzyjęcie" Broszura nie jest poświęcona masonerii jako tematowi, nie pozostawia jednak żadnej wątpliwości co do tego, komu Autor przypisuje sprawstwo nowego podziału administracyjnego państwa.

 

 

1999

 

 

BORKOWSKA Grażyna
Maria Dąbrowska i Stanisław Stempowski / Grażyna Borkowska. — Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1999. — 163 s. — ISBN 83-080299-1-4.

 

CEGIELSKI Piotr
Filmowcy w fartuszkach: masoneria na ekranie / Piotr Cegielski. — Warszawa: Wydawnictwa Fundacji "Historia pro Futuro", Wydawnictwo "Klio", 1999. — 127 s. — ISBN 83-87676012.

UWAGI: Rec.: Jan Pasterz, "Ars Regia" 1998/1999, nr 13/14, s. 299-305.

 

HASS Ludwik Ferdynand, prof. dr hab. (1918-2008)
Wolnomularze polscy w kraju i na świecie 1821-1999. Słownik biograficzny / Ludwik Hass. — Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Rytm", 1999 (Łódź: Łódzkie Zakłady Graficzne). — 660, [4] s.; 25 cm. — ISBN 83-87893-52-8.

UWAGI: Oprawa twarda z zakładką. Projekt okładki i karty tytułowej: Jacek Tofil. Na s. 4 okładki wprowadzenie wydawcy, informacja o Autorze i fotografia Autora. Na wyklejkach reprodukcje dokumentów wolnomularskich: 1. Dyplom Kordiana Zamorskiego (Le Droit Humain, Anglia); 2. Dyplom Franciszka J. Kaletty-Dombrowskiego (Ryt Szkocki, Wenezuela); 3. Dyplom Jana Ch.L.K.W. Bobczyńskiego (Wielka Zjednoczona Loża Anglii); 4. Patent Loży Kopernik nr 679 w Paryżu (Wielka Loża Francji). Wydanie książki umożliwiła finansowa pomoc Komitetu Badań Naukowych. Rec.: Przemysław Waingertner, "Rocznik Łódzki" 48:2001, s. 219-222.

OPIS: Zwieńczenie pracy Autora zapoczątkowanej dwoma edycjami Masonerii polskiej XX wieku (1993, 1996). Nieoceniona pomoc do badań nad historią polskiego wolnomularstwa. Słownik w tym wydaniu zawiera trzykrotnie więcej haseł niż w edycji z 1996 r. i nieomal czterokrotnie więcej niż w wydaniu pierwszym.

ZAWARTOŚĆ: Słowo wstępne — Wykaz skrótów — [Wolnomularze polscy, słownik w porządku alfabetycznym, 1926 poz.] — Aneks I. Wykaz polskich struktur wolnomularskich w kraju i na świecie oraz ich członków (oprac. Maria Hass): A. Ziemie polskie — B. Inne kraje Europy — Aneks II. Wykaz niepolskich struktur wolnomularskich, których członkami byli Polacy (oprac. Maria Hass): A. Europa — B. Afryka — C. Azja — D. Australia — E. Półkula zachodnia — Spis treści.

 

KRAJSKI Stanisław (1956-)
Masoneria polska 1999 / Stanisław Krajski. — Warszawa: Wydawnictwo św. Tomasza z Akwinu, 1999 (Warszawa: Drukarnia "Efekt"). — 222, [2] s.; 20,5 cm. — ISBN 83-86535-17-2.

UWAGI: Oprawa miękka. Na s. 1 okładki mapa Polski, przesłonięta gwiazdą identyczną jak w przypadku okładki Masonerii polskiej i okolic tegoż Autora, z wyrysowanym w jej wnętrzu pięciokątem. Na mapie stary podział administracyjny Polski: na terenie 49 województw zaznaczone punktami nadajniki Radia Maryja z podanymi częstotliwościami nadawania. Cyfra w tytule ("1999") łączy się z dwa razy większą od niej cyfrą "666". Na s. 4 okładki krótka zachęta wydawcy i tytuły wybranych rozdziałów (proj. okł. nieznany). W tekście występują liczne błędy drukarskie, szczególnie w pisowni obcojęzycznych nazwisk (skład i łamanie: Wydawnictwo "von borowiecky). Przypisy na końcu każdego rozdziału. 52 pozycje wymienione w przypisach nie zostały uwzględnione w bibliografii. Tam z kolei na 287 wymienionych pozycji 164 nie zostało odnotowanych w książce jako źródło informacji.

OPIS: Trzecia książka Autora poświęcona masonerii, w której stosując rozbudowane siatki skojarzeń rozwija on wątki poruszone w dwóch poprzednich dziełach. W konstrukcji pracy Autor opiera się głównie na Masonerii polskiej 1993: "Gdy przystąpiłem do pisania [...], punktem wyjścia była dla mnie Masoneria polska 1993. Miałem ją tylko poprawić, uzupełnić, dopisać do niej kilka rozdziałów. [...] W praktyce jednak okazało się, że niewiele zostało z pierwszej mojej książki o masonerii. Niezmieniony pozostał jedynie rozdział referujący wyznania Jima Shawa [...]. Część rozdziałów Masonerii polskiej 1993 została, po prostu, usunięta [...]. Pozostałe zostały tak dalece przekształcone, że trudno tu już mówić o korekcie lecz raczej o głębokich przemianach. Dopisałem też dziewięć całkowicie nowych rozdziałów" (Od autora, s. 8).

ZAWARTOŚĆ: [motta: Robert H. Schuller; Art. 2 Dekretu Prezydenta RP z 22 XI 1938 r.] — Od autora — Masoneria jako sekta — Wtajemniczenie czyli droga do nadczłowieczeństwa — Wtajemniczenie "chrześcijańskie" — Świadectwo nawróconego masona — Horoskop Lucyfera czyli niedaleko pada jabłko od jabłoni — Horoskop Lucyfera: SLD, AWS, UW — Szatan i masoneria: teorie spisku — Masoneria dla ludu — Masoneria i nowa polska szkoła: pedagogika Lucyfera — Masoneria polska 1939-1999 — Słaba pamięć Ludwika Hassa — Gwiazda masońska zajaśnieje nad Polską — Konstytucja jako przykład realizacji masońskiego programu — AWS wobec masonerii — Jan Olszewski: glosa do najnowszej historii masonerii polskiej — "Masońskie olśnienie" Gazety Polskiej — Czy marzenia Wielkiego Mistrza są bliskie realizacji? — Zakończenie — Bibliografia [287 poz.] — [Reklamy: S. Krajski, Metanoja-saga przyszłości; Wydawnictwo Antyk, sprzedaż wysyłkowa] — Spis treści.

 

Papieże o Żydach, Masonerii, Komunizmie / Wstęp ks. prałat Henryk Jankowski. — Poznań: Wydawnictwo "Wers", 1999. — ISBN 83-86906-03-0.

UWAGI: Zbiorek zawiera encyklikę Leona XIII "Humanum genus" (s. 31-49). Przedruk z wydania Drukarni Kuriera Poznańskiego z 1884 r. Książka zawiera także przekłady dokumentów Benedykta XIV i Piusa XI.

 

WAINGERTNER Przemysław Andrzej (1969-)
Wolnomularstwo Drugiej Rzeczypospolitej w oczach współczesnych / Przemysław Waingertner. — Łódź: "Ibidem" 1999. — VII, [1], 116, [1] s., [4] k. tabl. luz.: il., ind.; 23 cm. — ISBN 83-907031-6-5. — Tytuł na okładce: Wolnomularstwo II Rzeczypospolitej w oczach współczesnych.

UWAGI: Bibliografia na s. 104-110: 1. Prasa [tytuły]; 2. Źródła drukowane i wydawnictwa źródłowe; 3. Opracowania. Razem ok. 160 poz.

 

WÓJTOWICZ Norbert  (1972-)
Wielki Architekt Wszechświata: Teologiczna krytyka masońskich wizji Boga. — Wrocław: GAJT Wydawnictwo s.c., 1999. — 141, [3] s.; 21 cm. — ISBN 83-910542-5-X.

UWAGI: Oprawa miękka. Na okł. reprodukcja "Ancient of Days" Williama Blake'a (1794). Bibliografia, s. 125-140. Rec.: Mikołaj Krasnodębski, "Ełckie Studia Teologiczne" 2:2001, s. 379-381; Andrzej Siemieniewski, "Wrocławski Przegląd Teologiczny" 1999, nr 1 s. 215-217.

OPIS: Struktura pracy porządkuje poprawnie zagadnienia, wokół których zbudować można refleksję na temat obrazów Boga, jakie występują w wolnomularstwie (a ich zróżnicowanie domaga się takiego uporządkowania). Ostatni, trzeci rozdział oraz sama zawartość rozdziałów wcześniejszych to już jednak efekt przyjętej przez Autora specyficznej metody. Jest to metoda kolekcjonowania fragmentów wypowiedzi i tworzenia z nich "florylegium" – zbioru cytatów, porządkowanych tematycznie i podsumowywanych pod względem przekazywanej w nich treści. W rozdziale sumującym tytułową "krytykę" treść depozytu wiary została wymieszana z radykalnymi propozycjami na gruncie teologii i prywatnymi wnioskami Autora, które do nauki Kościoła już nie należą. Pozostają natomiast uprawnioną na gruncie teologii indywidualną wypowiedzią. Teza o odmienności "wizji masońskich" od obrazu Boga obecnego w wierze katolików (a także w teologii i w elementach nauki wiary) jest podbudowana licznymi przesłankami. Pytanie "na czym polega ta odmienność" napotyka w książce różnorodne odpowiedzi.

ZAWARTOŚĆ: Przedmowa (ks. dr hab. Bogdan Ferdek). — Wstęp. — Rozdział pierwszy: Masońskie spojrzenia na Boga. — Masoneria anglosaska. — Nurt liberalny. — Rozdział drugi: